Аслияб гьумералде

Баргъич

Баргъич

Баргъич ххей аварагасул ﷺ суннат буго. ГIемерисеб мехалъ Аллагьасул расулас ﷺ баргъич ххуна кваранаб квералъул гьитIинаб килщида. Цо-цо мехалъ квегIалъул гьитIинаб килщидаги ххуна. Гьебги суннат ккола.

 

Кинниги кваранаб рахъалда ххезе хирияб буго. Щайин абуни, гьелъул хIакъалъулъ гIемерал ва кьучIал хIадисал рачIана, квегIалъул рахъалдаса цIикIкIун. ГIалимзабаз абуна баргъич ххей салафу-салихIуназулги ва гьединго цере рукIарал умматалъул гIадатлъунги букIанин. Бихьиназе меседил баргъич бегьуларо, гIарцул гурони. Руччабазе меседил баргъич бегьизабуна. Аварагасул ﷺ баргъич букIана «МухIаммадун расулуЛлагь» абун тIад накъищ хъвараб. Гьеб баргъич хадуб билана.

МугIайкъиб абурав асхIаб вукIана Бадруялъул гъазаваталдаги гIахьаллъарав. Гьев вукIана авараг ﷺ Мадинаялда вугев мехалъ гьесул баргъич цIунарав чилъун. Авараг ﷺ накълулъидал баргъич щвана Абубакар-асхIабасухъе. Гьес баргъич кьола МугIайкъибихъе цIунизе. Гьединго гьес ГIумар-асхIабихъ ва ГIусман-асхIабихъ гьеб бугеб мехалдаги цIунана. Амма ГIусман-асхIабасул заманалда гьеб баргъич Арис абураб гъуялъубе бортула. Баргъич лъабго къоялъ балагьула, амма батуларо.

Имам Бажуриясги ибну ХIажар ГIаскъаланиясги хъвалеб буго: «ХIакъикъаталдаги гьеб баргъичалда жаниб аварагасул ﷺ битIараб низамалъул рухI букIана. Гьелъул букIана Сулайман аварагасул баргъичалъул гIадинаб къуват. Сулайман аварагасухъа баргъич тIагIиндал, къуват нахъе ана. Гьединго ГIусман-асхIабасул заманалда, аварагасул ﷺ баргъич тIагIиндал, байбихьана нилъеда лъалел питнаби, цоцада ричIчIунгутIи, халипасухъ гIенеккунгутIи гIадал ишал лъугьине. Ахиралда ГIусман чIвана Къуръан цIалулеб мехалда», - ян.

Ибну ГIалланица абуна, гIадамаз Сулайман аварагасул баргъичалъул гIажаиблъи гьабулин, амма МухIаммад аварагасул ﷺ баргъичалъул гIажаиблъи гьабуларин. Гьелда жанибин абуни букIана гIажаибаб къуват, жинца авараг ﷺ накълулъаниги, гьесул гIадинаб ритIухъаб бетIерлъи чIезабулеб. Баргъич тIагIиндал питнабазде байбихьана.

 

Шамил МухIаммадов

 

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Имам Бухарил централде щвана

Узбекистаналъул Самаркъанд шагьаралда, имам Бухариясул цӀаралда бугеб халкъазда гьоркьосеб гIелмияб цӀех-рехалъул централде щвана ДРялъул гӀалимзабазул советалъул председателасул заместитель, гӀелмабазул доктор МухӀаммад КъахIиби. Централъул нухмалъиялъулгун букӀараб дандчӀваялда бицана рехсараб...


Хиралъи тIадегIанав

МухIаммад авараг ﷺ ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ тIаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьев ﷺ вуго Къиямасеб къоялъ инсанияталъулго сайид. Киналго аварагзабаз Къиямасеб къоялъ, хIатта кIудиял аварагзабазцин гьесухъе айилан абула. Гьев вуго Къиямасеб къоялъ киназего шафагIат гьабулев...


Халкъалъе рухса

Аллагьас ﷻ, Жиндирго рахIма-талдалъун, сапаралъ унел бусурбабазе ахIвал-хIал бигьа гьабуна. Гьединлъидал, сапаралъ унев чиясе изну кьола цо-цо бигьалъабаздаса пайда босизе. Гьел бигьалъабазда гъорлъ руго ункъо ракагIаталъул какал кIигоялде къокъ гьари, гьединго кIиго как цоцаде тIаде...


Аварагасул ﷺ гIамал-хасият

ТавазугI-хIели абураб сипат буго чиясулъ ругел тIабигIатазул хирияб ва тIадегIанаб. Гьеб тIабигIаталъе баян гьабулаго хIакъикъиял, Аллагь ﷻ лъаялде рахарал гIалимзабаз хъвалеб буго, гьеб бугин: «Лагъасда жиндирго напсалъе щибго къадру-къимат, тIадегIанлъи, гьабулеб ишалъулъ цебетIей, вугеб...


ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа

МухIаммад аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал бищунго захIматал хIалбихьиязул цояб букIана ТIаифалде гьабураб сапар. Гьесул лъади Хадижат ва имгIал АбутIалиб хун хадуб Маккаялда бусурбабазул ахIвал-хIал гIемерго хIалуцун букIана. Цинги Аллагьасул ﷻ Аварагас ﷺ ТIаифалде сапар бухьана, шагьаралъул...