Аслияб гьумералде

Цогидаз босун унеб гьабуге

Цогидаз босун унеб гьабуге

Нилъ ругьунлъараб, гIемер хатIаалдеги рачунеб жо ккола хIажат гьечIеб калам гьаби. Гьебги, чияда нахъасан гъибат, бугьтан, мацI гьаби гIадинаб. Диналда гьеб лъабабго гIамал буго къабихIал пишабаздасан, хIатта гьеб релълъинабула диналъул вацазул гьан кванаялда.

Къуръаналда буго гьадинаб магIнаялъул аят: «Нужеца цоцадаса гъибат гьабуге, нужер цонигиясе бокьулищ хварав диналъул вацасул гьан кваназе? Нужее гьеб рихараб буго», - ян (суратул «ХIужурат» 12 аят). Жабир-асхIабасдасан бицараб хIадисалда буго: «Цо нухалъ авараггун ﷺ рукIаго нижеде бачIана лъикIаб гуреб махI. Цинги аварагас ﷺ цIехана: «Нужеда лъалищ гьаб сундул махIали?» - ян. Лъаларин нижеца абидал, аварагас ﷺ абуна: «Гьаб буго гIадамазда нахъасан гъибат гьабулел чагIаздасан бачIунеб махI», - ин. Жакъа гьединаб махI нилъеда щайха чIваларебин абун ракIалде ккезе бегьула пикру гьабуразда, амма гIалимзабаз гьелъие жаваб гьабулеб буго, нилъ гьелда гъорлъ рессун рукIиналъ чIваларого бугин абун.

Лъиего бокьуларо жиндир гIамалазул гIайибал цогидаз рехсолелъул, амма жинцаго бицунеб мехалъ чанго батIияб гIилла бачун кIалъала. Гьеб ккола гъибат гьаби. Щайин абуни, аварагас ﷺ абун буго: «Диналъул вацасе гьесул хIакъалъулъ абизе бокьулареб жо бицин ккола гъибат», - ан. «Бицунеб жо гьесулъ батани, щибха букIунеб», - ан асхIабзабаз гьикъидал, аварагас ﷺ абуна: «Нужеца бицунеб жо диналъул вацасулъ бугони, гьеб ккола гъибат, гьечIони – бугьтан», - ан (Муслим).

Гъибат буго нилъеца жиб гьабиялдаса кутакалда цIуни гьабизе кколеб гIамал ва кIудияб мунагь. Абула гьелъухъ жужахIалда букIине бугелъулго хал гьабичIониги, гьеб гьабулесда унго-унгояб зарал махIшаралда лъалин.

Гьелъул хIакъалъулъ буго гьадин: къиямасеб къоялъ лагъзадерихъе кьолила жидер гIамалал хъварал тIахьал. Гъибат-бугьтан дунялалда гьабулел рукIарал жанире раккун ралагьидал, гьезда щибго жидер лъикIаб гIамал батуларила. ХIикмалъун, жидер гIамалазул ахIвал-хIал халгьабулелъул, гьезда ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ рахъалдасан абулила: «Дур киналниги лъикIал гIамалал дуца гъибат гьабурал гIадамазе ана», - ян.

Цогиги, гьелъул мунагьалъул хIакъалъулъ аварагас ﷺ абураб буго, гьеб бугин 30 зина гьабиялда бащалъулебилан.

Аллагьас ﷻ кантIизареги гьеб нахъегIанаб гIамал гьабиялдаса! Амин!

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


Какда хадуб зикру ва дугIа

ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъиялъе бищун кIудиял нухазул цояб ккола зикру - Аллагь рехсей. Гьелъ муъминчиясул ракI чIаго гьабула, такъва щула гьабула, БетIергьанасулгун бухьен цIунизе кумек гьабула. Аллагьасул Аварагас ﷺ бусурбабазда малъана зикруялъул батIи-батIиял формаби ва бихьизабуна Аллагь...


Суал-жаваб

Муцин абураб улитка гъорлъ бугеб косметика чIужугIаданалъ хIалтIизабизе бегьулищ? ШаргIалда рекъон муцин буго бацIцIадаб жо, ай улиткаялъ жиндаса къватIибе бачIинабулеб лъамалъи. Гьединлъидал, гьелъул гьабураб косметология хIалтIизабизе бегьула, какда цебе чуризеги кколаро. Росасе инчIей...


Къуръаналда рехсараб пихъ

Инжир ккола бищунго машгьурал пихъазул цояб, хирияб Къуръаналда рехсон Аллагьас тIадегIан гьабураб. ТIадегIанав Аллагьас абуна (магIна): «Тин (инжир) ва зайтун абулеб жиб кIиялъулъго баракат бугеб, жиндаса инсанасе квание ва дару-сабабалъе мунпагIат босулеб пихъалдалъун гьедулев вуго...


Аллагьасул ﷻ баракатаб сайигъат

ТӀадегӀанав Аллагьас инсанияталъе гӀемерал пайдаял пихъал рижун руго, гьезда гьоркьоб хасаб бакӀ ккола цӀибилалъ. Гьеб пихъ некӀсияб заманалдаса нахъе гӀадамазда лъалеб букӀана ва чанго нухалъ рехсон букӀана Хирияб Къуръаналда Аллагьас жиндирго лагъзадерие кьурал кӀудиял нигӀматазул...


ГIаламалъего рахIмат

Дунял бижаралдаса нахъе ТIадегIанав Аллагьас ﷻ цониги инсан вижичIо, хирияв МухIаммад аварагасул ﷺ гIадин халкъалъ жиндир гIумру рагIа-ракьанде щун лъазеги гьабурав, халкъалда гьоркьоб гьеб тIибитIизеги гьабурав. Хирияв Авараг ﷺ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ, халкъалдаго тIаса вищарав вуго. АсхIабазабаз...