Суннат цIуне

Аварагасул ﷺ суннат ккурасе ва гьеб чIаго гьабурасе Аллагьасул ﷻ рахъалъан щола ажру-кири. Бичасул Расулас ﷺ гIадада щибго гьабулароан. Гьесул ﷺ киналниги пишабазулъ буго гъваридаб хIикмат ва нилъее дарс босизе бакI. Нилъер гIакълаби хадур гъечIого хIикмалъи бихьичIонигицин гьесул ﷺ суннаталда гIицIго нахърилълъиналъ кIудияб пайда щола. Бищун кIудияб пайдаги – Аллагьасе ﷻ нилъ рокьи буго.

Къойида жаниб чанго нухалъ кванала инсан. Кванил авалалда кверал чурун, цинги бисмиллагь бахъун байбихьидалги Аварагасда нахъвилълъиналъул кири щола нилъее. ГьедигIан бигьаяб, амма гIемерисез кIарчанлъи гьабун, шайтIаналъ кIоченабун батула.

Ибну Сиринида аскIове вачIун, цояс гьикъана: «ГIибадат гьабиялъул адабал щай малъуларел дида?» - ян. Ибн Сириница гьикъана: «Кванил адабал лъалищ дуда?» - ян. Лъаларин гьев пуланас жаваб гьабидал, ибн Сириница абуна: «ХIайван гIадин квана-гьекъолев вихьулаха мун. ТIоцебесеб иргаялда, дуца кванил адабал лъазаризе ккола, цинги вачIа дихъе, гIибадаталъул адабал малъила», - ян.

Хирияв Аварагас ﷺ абуна: «Квана-гьекъон хадуб Аллагьасе ﷻ рецц гьабулев лагъасадаса Аллагь ﷻ рази вукIуна», - ян. (Муслим)

Кванда хадуб Аллагьасе ﷻ реццги гьабун Аварагас ﷺ гьабулеб букIараб дугIа абун имам Бухарияс рехсараб буго: «АлхIамду лиЛлагьи хIамдан касиран тIайибан мубаракан фигьи, гъайра макфиййин ва ла муваддагIин ва ла мустагъниян гIангьу раббуна».

Гьелда релълъарал, кванда хадур гьарулел дугIаби гIемер руго. Бокьараб цIализе бегьула. Амма цонигияб лъалеб гьечIони, нилъерго рагIабаздалъунгицин нилъ квана-гьекъезе гьаруралъухъ баркала кьела.

Лъим ялъуни цогидаб лъамияб жо гьекъолаго, гIодорчIун гьекъела. Анасидасан бицана: «Рахъунги чIун лъим гьекъеялдаса Аварагас ﷺ кантIизарулаан», - илан. (Муслим)

Ибну ГIаббасидасан бицана, рахь гьекъон хадуб Аварагас ﷺ кIалги ххулун абулаанила: «Рахь гьекъон хадуб кIал ххуле, гьелъулъ нах букIуна», - ян. (Ибн ХIиббан)

Гьел хIадисаздасан нилъеда бичIчIула бокьараб кьаралъи гъорлъ бугеб кванда хадуб кIал ххулизе лъикIаб букIин.

Къиямасеб къоялъ Авараггун ﷺ рахъине нилъее бокьани, гьесул ﷺ суннат цIунизе жигар бахъизе ккола.

Аллагь ﷻ нилъ гьареги Аварагасул ﷺ нух ккураздасан. Амин!

Жабир Мажидов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.

Щал аварагзабазухъе Аллагьас ﷻ тIахьал рещтIарал? Аллагьас ﷻ аварагзабазухъе рещтIарал тIахьазул къадар 104-ялде бахуна, гьезда гьоркьоса 100-яб буго гурараб кагътил мисалалда (свиток) рещтIараб. ХутIараб 4-яб ккола тIехь. Гьезул щибаб букIана цебе рещтIараб ритIухъ гьабулеб ва жидехъе рещтIунеб...

Гьал къоязда магIарул мацӀалда бахъулеб «Ас-салам» казияталъул редакциялъул хӀалтӀухъаби щвана МахIачхъалаялъул ЦIияб Хушет поселокалде. Редакциялъул хӀалтӀухъаби дандчӀвана поселокалъул имамгун ва жамагIатчагIазул цоцоялгун. Гьезулгун гьабураб чара-чӀвариялъулъ нижеца...

МухIаммад аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал бищунго захIматал хIалбихьиязул цояб букIана ТIаифалде гьабураб сапар. Гьесул лъади Хадижат ва имгIал АбутIалиб хун хадуб Маккаялда бусурбабазул ахIвал-хIал гIемерго хIалуцун букIана. Цинги Аллагьасул ﷻ Аварагас ﷺ ТIаифалде сапар бухьана, шагьаралъул...

Сахлъи цIуниялъулъ бищунго машгьурал ва пайдаял гьекъолел жалазул цояблъун рикIкIуна лимоналъул лъим. Гьелъ кумек гьабула иммунияб система щулалъизабизе, тIолабго черхалъул хIалтIи лъикIлъизабизун гIаммаб къагIидаялъ ургьимес бацIад гьабизе. Лимоналъулъ букIуна цитрат абураб гIуцIи, гьелъ...

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат...

Суннат цIуне