Аслияб гьумералде

Рамазаналъул хиралъи

Рамазаналъул хиралъи

 

Гьале тIаде щолеб буго рамазан моцI. Аллагьасе буго кинабго рецц, исанаги гьеб хирияб моцI нилъеда бихьизе рес кьуралъухъ. Рамазан моцIалъул хиралъабазул рицарал хIадисал аварагасул цIакъго гIемер руго. Гьезул цо-цоял рехселин.

 

«Рамазан моцI тIаде щведал алжаналъул каваби рагьула, жужахIалъул каваби къала ва шайтIабазда рахсал рала». «ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абуна: «Адамил лъимералъул бокьараб гIамал гьес жиндиего гIоло гьабулеблъун буго цохIо кIал кквей хутIун. КIал кквей Дие гIоло гьабула ва гьелъул кириги Дица ﷻ кьола» (Бухари).

Гьаб хIадис баян гьабун гIалимзабаз бицана кIал ккурав чиясда хадуб сахаб къоялъ халгьабун гIадамал рукIунарелъул, кIал кквей кколин бищун дагь рияъ жинда хурхунеб гIибадатилан. Гьелъул хIисабалда цого-цо кIал кквеялъ баян гьабула инсанасул Аллагьасе ﷻ бугеб мутIигIлъи.

«Дир напс кверщаликь бугев АллагьасхIаги ﷻ, кIал ккурав чиясул кIалдиса бачIунеб махI Аллагьасда ﷻ аскIоб мискалъул махIалдасаги берцинаб буго. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абула: «Дие гIололъун лагъзаз квен, лъим ва жидеего бокьараб тана», - абун. (Абу Давуд, Ибн Мажагь)

«Рамазан моцIалъ тIубараб паризаяб гIибадаталъул кири 70 нухалъ цIикIкIинабун хъвала, суннатал тIураялъул кири - парз тIубарабгIан хъвала». (Бухари, Муслим)

«Аллагьасдасан ﷻ кири щвеялда хьулгун рамазан моцIалъ сардал гIибадаталда тIамулев чиясул цере арал мунагьал Аллагьас ﷻ чурула». (Бухари)

«КIалкквей хъалхъан ккола. КIал ккурав чи къваригIел гьечIеб жоялдаса рикIкIалъе ва жагьилчагIазда релълъун вукIунге. Цонигияв лъугьани гьевгун къацандизе ва къваригIел гьечIел хабар рицине, гьесда абе дица кIал ккун бугин абун». (Бухари)

«Аллагьасе ﷻ гIоло цо къоялъ кIал ккурав чиясул гьумер ТIадегIанав Аллагьас ﷻ 70 соналъул нухлул манзилалъ жужахIалдаса рикIкIад гьабула». (Бухари, Муслим)

«Лайлатул Къадриялъул сордоялъ ЖабрагIил малаик, цогидал малаикзабазул къокъагун, ракьалде рещтIуна. Гьеб сордоялъ Аллагьасе ﷻ гIибадаталда сордо тIамуразе дугIа гьабун Аллагьасда ﷻ гьарула гьез. Цинги гIидалъул къоялъ Аллагьас ﷻ гьел малаикзабазда абула: «Я, Дир ﷻ малаикзаби, жиндир хIалтIи лъикI гьабурав чи кинаб шапакъаталъе мустахIикъавлъун вугев?» - илан. Гьез абула: «Я, нижер Аллагь, гьев чиясе тIубараб шапакъат кьезе ккола», - ян.

 

 

Жабир Мажидов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...


Хиралъи тIадегIанав

МухIаммад авараг ﷺ ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ тIаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьев ﷺ вуго Къиямасеб къоялъ инсанияталъулго сайид. Киналго аварагзабаз Къиямасеб къоялъ, хIатта кIудиял аварагзабазцин гьесухъе айилан абула. Гьев вуго Къиямасеб къоялъ киназего шафагIат гьабулев...


ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа

МухIаммад аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал бищунго захIматал хIалбихьиязул цояб букIана ТIаифалде гьабураб сапар. Гьесул лъади Хадижат ва имгIал АбутIалиб хун хадуб Маккаялда бусурбабазул ахIвал-хIал гIемерго хIалуцун букIана. Цинги Аллагьасул ﷻ Аварагас ﷺ ТIаифалде сапар бухьана, шагьаралъул...


Аварагасул ﷺ гIамал-хасият

ТавазугI-хIели абураб сипат буго чиясулъ ругел тIабигIатазул хирияб ва тIадегIанаб. Гьеб тIабигIаталъе баян гьабулаго хIакъикъиял, Аллагь ﷻ лъаялде рахарал гIалимзабаз хъвалеб буго, гьеб бугин: «Лагъасда жиндирго напсалъе щибго къадру-къимат, тIадегIанлъи, гьабулеб ишалъулъ цебетIей, вугеб...


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...