Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ чалма

Аварагасул ﷺ чалма

Аварагасул ﷺ чалма

Чалма ккола тIакъиялда сверун жемулеб бокьараб чIорто. Чалма базе суннатаб буго хасго как балеб мехалъ. Аварагасул чалма гьоркьохъеб хIалалъул букIана. Чалма букIана Аварагас тIадчIей гьабураб суннат. Жабиридасан бицараб хIадисалда буго: «Макка бахъидал Авараг гьениве жаниве лъугьиндал гьесда тIад букIана чIегIераб чалма», - ян.

 

Цо-цо бану мугIтасимаз абуна гьеб чалма Аварагасул ﷺ имгIал ГIабасие кьунин. Гьелдаса хадуб халифлъун вахъарасда жемулебги букIанин.

Аварагас ﷺ чалмаялъул чIоло биччалеб букIана богьнологода гьоркьоса. НафигIица бицана ибну ГIумарицаги гьедин гьабулеб букIанин. ГIубайдуллагьица абуна: «Дида бихьана Къасимицаги Салимицаги гьединго гьабулеб», - ян. ЦIакъ къанагIат гурони Аварагас ﷺ чалмаялъул чIоло биччачIого течIо.

Аварагас ﷺ цин-цин чалмаялъул чIоло биччана кваранаб рахъалде гIагар гьабун. Гьебги Аварагасул ﷺ суннат ккола.

Аварагасул ﷺ хъахIаб тIагъур букIана. Цо-цо мехалъ Аварагас ﷺ гьеб лъолаан чалмаялда гъоркьан ва цо-цо мехалъ жибго тIагъур лъолаан чалмаги гьечIого. Цо-цо мехалъ жибго чалма бухьунаан.  Аварагас ﷺ йеменазул тIагъурги лъуна.

Аварагас ﷺ цо нухалъ гьеб тIагъур, как балеб мехалъ, сутрат гIадин жиндаго цебе лъуна. Сутрат гIадин лъолеб букIана цогидаб лъезе жо батичIеб мехалъ.

Аварагасул ﷺ букIана сахIаб абун цIар бугеб чалма ва гьеб ГIали-асхIабие сайгъатлъун кьуна.

Цо-цо мехалъ ГIали-асхIаб гьеб чалмагун тIаде вачIунелъул, Аварагас ﷺ махсаро гьабун абулаан: «Нужехъе ГIали накIкIулъан вачIанин», - абун. ГIали-асхIабас абуна: «Аварагас ﷺ чалма дида къалеб мехалъ цояб рахъ богьнолагаялдасан биччана ва абуна: «Бадруялъул ва ХIунайналъул гъазаватазда гьадин чалмаги къан малаикзабаз дие кумек гьабуна», - ян.

Аварагас ﷺ асхIаб цо бакIалде амирлъун витIулелъул гьесда чалма къалеб букIана.

Имам СуютIияс чалма рикIкIана умматалъул хаслъабаздасан. ШархI Зайлаисул тIехьалда буго, вагIза, хутIба цIалулеб мехалъ хъахIаб чалма къазе суннатлъулин абун.

«Мадхал» абураб тIехьалда буго, чалма къазе суннатаб бугин вахъунги чIун, тIажу ретIине кколин гIодовги чIунилан.

 

Шамил МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...


РухӀияб рахъ цебетӀезабулеб заман

Нилъер лъимал риидалилал каникулазухъ урхъун рукIуна хӀухьбахъи гьабизе, гьудулзабигун заман тIамизе, расандизе. Амма нилъеда лъала гьаб ва хадусеб гӀумруялъулъ унго-унгояб талихӀ ва бергьенлъи Аллагьасул ва Гьесул Расуласул ﷺ нухдасан иналъулъ букӀин. Гьединлъидал, хириял яцал, рачӀа нилъеца гьаб...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...


Лимоналъул лълъел пайда ва зарал

Сахлъи цIуниялъулъ бищунго машгьурал ва пайдаял гьекъолел жалазул цояблъун рикIкIуна лимоналъул лъим. Гьелъ кумек гьабула иммунияб система щулалъизабизе, тIолабго черхалъул хIалтIи лъикIлъизабизун гIаммаб къагIидаялъ ургьимес бацIад гьабизе.   Лимоналъулъ букIуна цитрат абураб гIуцIи, гьелъ...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...