Аслияб гьумералде

Бергьенлъиялъул къо

Бергьенлъиялъул къо

Дагъистаналъул тарих ккола гIасрабаз жидерго ракьал ва рухIиял къиматал цIунараб халкъазда гьоркьоб бахIарчилъиялъул ва къвакIиялъул цIар араб ракь. Бищун захIматал балагьазул заманалда Дагъистаналъул бусурбаби цогидал халкъазул ва диналъул вакилзабазда цадахъ рахъана хIажатазе кумек гьабизе ва гьединго ВатIан цIунизе.

 

Хасаб бакI ккуна дагъистанияз КIудияб ВатIанияб рагъулъ ва гьанжесеб СВОялъулъ. Гьаб кIиябго лъугьа-бахъиналъулъ кIудияб бакI ккуна диниял церехъабазги ва бихьизабуна иманги ВатIан бокьиги цоцада хурхараб бугеблъи.

КIудияб ВатIанияб рагъул заманалдацин совет улкаялъ диналде данде гьабулеб букIараб пропагандалъухъ балагьичIого, 1942 соналъ бусурбабазул Динияб идараялъ лъазабуна немцазул фашизмалде данде рагъизе кколин абун.

Дагъистаналдаса КIудияб ВатIанияб рагъда гIахьаллъи гьабуна 142 азаргоялдасаги цIикIкIун чияс. Гьезда гьоркьор рукIана республикаялъул тIолалго халкъазул вакилзаби. Къоло анкьго дагъистанияв вахъана Совет Союзалъул БахIарчилъун. Хасаб кIвар буссинабизе бегьулеблъун ккола дагъистаниязда гьоркьоса цониги дезертир яги хиянатлъи гьабурав вукIинчIеблъи. Гьелъги бицуна дагъистаниязул тIадегIанал яхI-намусазул ва ракIбацIцIадаб ВатIаналде бугеб рокьул.

 

 

 

 

Дагъистаналъул бусурбабаз гIицIго рагъулъ гIахьаллъи гьаби гуребги, жигараб квербакъи гьабулеб букIана фронталъеги. Рагъулъ гIахьаллъи гьабулеллъун гьечIел гIадамаз бакIарана танказул колонна базе гIарац, гьелъие бакIарун букIана 10 млн гъурущ гIарцул ва гьелдалъун бана халкъияв бахIарчи имам Шамилил цIаралда танказул колонна. Гьеб рагъулъ гIахьаллъи гьабуна тIарикъаталъул гIадамазги, Болъихъа устар Бадрудин-афанди вукIана гьеб рагъул гIахьалчи.

Бусурбабаз улкаялъе гьабулеб кумек бихьун, 1944 соналде советияб нухмалъиялъ рагьана чанго рухIияб идара ва мажгит, Шималияб Кавказалъул бусурбабазул рухIияб идара рагьана Буйнакскиялда.

Жакъаги, Украиналда унеб бугеб СВОялъулъ дагъистанияз иргадулаб нухалдаги бихьизабулеб буго иманалъул ва патриотизмалъул цолъи. Гьениб гIахьаллъи гьабулеб буго аза-азар дагъистанияс. 19 дагъистаниясе щвана «Россиялъул бахIарчи» абураб тIадегIана цIар, нус-нусазе щвана къиматал цIарал. Гьелдаги гIахьаллъи гьабулеб буго диниял идарабазул хIалтIухъабазги.

Дагъистаналъул муфтияталъ, шайих АхIмад-афанди ГIабдулаевасул нухмалъиялда гъоркь, хасаб рагъулаб операция байбихьаралдаса жигараб кумек гьабулеб буго рагъул гIахьалчагIазеги.

 

 

 

 

Хасаб кIвар кьезе мустахIикъаб буго улкаялъул Оборонаялъул министерствоялъулгун контрактги хъван имамзабазги гьениб гIахьаллъи гьабулеб букIиналде. Рагъ унеб бакIалда рукIаго гьез тIубазабулеб буго диниял тадбиразул гIуцIиял, моралиябгун психологияб квербакъиялъулал вагIза-насихIатал, рагьун руго киналго шартIал жанир чIезарурал какие рукъзабиги.

Щибаб анкьида жаниб гIадин халкъаз данде гьабун битIулеб буго гуманитарияб кумек. Гьел гIахьалчагIазул цIаразда тIоритIулел руго батIи-батIиял спортивиял къецал, ралел руго мажгитал, паркал, ракIалдещвеялъулал цIарал хъварал гъутIби чIун гIуцIулел руго ахал.

КIудияб ВатIанияб рагъда ва СВОялда Дагъистаналъул бусурбабазгун диниял церехъабаз гIахьаллъи гьабиялъул хIужа ккола ВатIаналъе ритIухълъиялъул, бахIарчилъиялъул ва халкъ цолъиялъул тарих.

 

 

 

 

Хириял газета цIалулел, дагъистаниял, хIурматиял ветеранал ва Хасаб Рагъулаб Операциялъул гIахьалчагIи! Гьарула ветераназе щулияб сахлъи, халатаб гIумру, СВОялъул гIахьалчагIазе - бергьенлъиги босун рокъоре тIадруссин, киналго хъизамазе рекъел, хинлъи, талихI. Аллагьас ﷻ хадубккун нилъеда бихьугеги рагъ-кьал, питна, балагьалги тIаса росаги! Амин!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


Суал-жаваб

Муцин абураб улитка гъорлъ бугеб косметика чIужугIаданалъ хIалтIизабизе бегьулищ? ШаргIалда рекъон муцин буго бацIцIадаб жо, ай улиткаялъ жиндаса къватIибе бачIинабулеб лъамалъи. Гьединлъидал, гьелъул гьабураб косметология хIалтIизабизе бегьула, какда цебе чуризеги кколаро. Росасе инчIей...


Мажгиталъул азбаралда – ярмарка

МахӀачхъалаялъул Централияб мажгиталъул майданалда тӀобитӀана риидалил лъай кьеялъул курсазул гӀахьалчагӀаз ва гьезул эбел-инсуца гӀуцӀараб лъималазул ярмарка. Ярмарка гӀуцӀаразул цоялъ бицана: «Лъималазе унго-унголъунги бокьула гьадинаб ахӀвал-хӀал. Нижер расги ракIги бухIичIо гьаниб...


Аллагьасул ﷻ баракатаб сайигъат

ТӀадегӀанав Аллагьас инсанияталъе гӀемерал пайдаял пихъал рижун руго, гьезда гьоркьоб хасаб бакӀ ккола цӀибилалъ. Гьеб пихъ некӀсияб заманалдаса нахъе гӀадамазда лъалеб букӀана ва чанго нухалъ рехсон букӀана Хирияб Къуръаналда Аллагьас жиндирго лагъзадерие кьурал кӀудиял нигӀматазул...


Аллагьасул ﷻ разилъи кин щолеб?

Нилъ рижун рати гIададисеб жо гуро. Пикру гьабуни, нилъеда гьеб бичIчIила, щайгурелъул, пикру гьабиялъ нилъ рачуна лъикIаб нияталде, битIараб нухде. Пикру гьаби исламалда беццараб ишги буго. Къуръаналда Аллагьас ﷻ абичIищ нилъ рижанин Гьесие гIибадат гьабизелъун.   Аллагьас ﷻ малъухъе...


МухIаммад ва АхIмад цIаразул магIна

Аварагасул ﷻ цIараздасан ккола: МухIаммад абураб цIар. БетIергьанас гьесда гьеб цIар лъуна вижилалдего 2000 соналъ цебе. Гьавун хадуса гьесда МухIаммадан цIар лъуна гьесул кIудияв эмен ГIабдулмутIалибица. МухIаммад абураб цIаралъул магIнаги ккола «жив веццарав» абураб.   Дуца щай гьесда дур...