Аслияб гьумералде

Аллагьасде ﷻ мугъчIвай гьабе

Аллагьасде ﷻ мугъчIвай гьабе

Аллагьасде ﷻ мугъчIвай гьабе

ДугIа буго муъминзабазул ярагъ, Аллагьасул ﷻ хIукмуцин жинца хисизабулеб, жиндалъун гьареян муъминзабазда БетIергьанас ﷻ амру гьабураб, кинаб хIалалде кканиги жиб гьоркьоб ккун мурад тIубай жиндилъ бугеб гIамал.

ДугIаялъул хIакъалъулъ Къуръан-хIадисазда гIемер рехсонги буго. Бицен гьабила цо-цо хIалазде ккедал ва пуланал мурадазе гIоло аварагас ﷺ гьарулел рукIарал дугIабазул.

Кинаб бугониги иш тIаде бачIиндал авараг ﷺ вукIана гьелъулъ кинабго иш Аллагьасде ﷻ тIамулевлъун. ХIавлу къуват гьечIолъиялдасаги живго вацIцIад гьавулев. Гьеб ишалъулъ битIараб нух ва гьелда нахъвилъин, гьединго къосеналдаса рикIкIалъи Аллагьасда ﷻ гьарулев. Жив вохизавулеб иш тIаде щвани гьев ﷺ вукIана Аллагьасе ﷻ шукру гьабун сужда гьабулевлъун. Кинаб бугониги ишалъ хIайран гьавидалги абулаан: «Аллагь, Аллагьу раббии, ла шарика лак», - абун.

Рокъоса къватIиве вахъунелъул абулаан: «Бисми Ллагь, ат-туклану гIала Ллагь, ла хIавла ва ла къуввата илла би Ллагь», «Аллагьасул ﷻ цIаралдалъун байбихьула, тавакал гьабиги Аллагьасде ﷻ буго, хIавлу къуватги Аллагьасдалъун ﷻ гурони гьечIо», - ян абун.

Ургъел пашманлъи тIаде бачIараб мехалъ аварагас ﷺ гьабулаан гьаб дугIа: «ХIасбия ар-Рабби минал гIибад, хIасбиял Халикъу минал махлукъин, хIасбия ар-Разикъу минал марзукъина, хIасбия ллази гьува хIасби, хIасбия Ллагьу ва нигIмал вакил, хIасбия Ллагьу ла илагьа илла гьува, гIалайгьи таваккалту ва гьува раббул ГIаршил гIазим». МагIна: «Дие лагъзадеридаса БетIергьанас гIей гьабула, жидее ризкъи кьураздасаги Жинца гьеб кьолес гIей гьабула, гьединав гьес гIей гьабула Гьев дие гIей гьаби бугев, Аллагьас ﷻ дие гIей гьабула тавакал тIамулезулги Жив лъикIав, дие Аллагьас ﷻ гIей гьабула жиндие лагълъи гьабизе кколезулги цохIо жив гурони гьечIев, Гьесде гьабула тавакалги, Гьев вуго кIудияб ГIаршалъул БетIергьанги».

Цо ишалъ ургъаликье ккезавидал, гьес ﷺ бетIер борхулаан зодобе, ва абулаан: «СубхIана Ллагьил гIазим», «Киналниги жиндие рекъоларел сипатаздаса вацIцIадав вуго ТIадегIанав Аллагь ﷻ», - абун.

ДугIаялъулъ цIакъ бахъи гьабулеб мехалъги абулаан: «Я ХIаю я Къаюм», «Я ЧIагояв, я Абадияв», - абун. РекIелъе пашманлъи бачIинабураб жо тIаде щведалги абулаан: «Я ХIаю я Къаюм, бирахIматика астагъису», «Я ЧIагояв я Абадияв, Дур рахIматалдалъун дица кумек тIалаб гьабула», - ян. Пашманлъи тIаде бачIиндал гьабулеб букIараб цоги дугIаялдаса буго: «Ла илагьа илла Ллагьул ГIазимул ХIалим, ла илагьа илла Ллагьу раббул ГIаршил гIазим, ла илагьа илла ЛЛагьу раббу с-самавати с-сабгIи (анкьабго зобалъул БетIергьан) ва раббул арзи (ракь) ва раббул ГIаршил карим».

ЗахIматаб иш тIаде бачIун дугIа гьабулелъул аварагасул ﷺ рорхарал кверал бетIералдаса эхеде ун рукIунаан. Щиб бугониги гьарун дугIа гьабулелъул кверазул жанисеб рахъ букIунаан гьурмаде буссун, цIуни гьарулелъул тIасияб рахъ букIунаан. Рорхарал квералги гьурмада рахъичIого гIодоре риччалароан.

Цоги, аварагас ﷺ такрар гьарулел рукIарал дугIабаздасан буго: «Я мукъалибал къулуб, саббит къалби гIала диник», гьединго, Къуръаналдаса аятлъунги жиб кколеб: «Раббана атина фи дунья хIасанатан ва фил ахирати хIасанатан ва къина гIазаба ан-нар» - абурал. МагIна: «Я ракIал Сверизарулев, Дур диналда чIезабе дир ракI», «Я нижер БетIергьан! Дуца нижее дунялалдаги ахираталдаги лъикIлъи кье, жужахIалъул гIазабалдасаги цIуне».

Аварагасде ﷺ хитIаб гьабун Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго гьадинаб магIнаялъул аят: «Дуца сабру гьабе дур БетIергьанасул ﷻ хIукмуялъе, хIакълъунго мун вуго Дида цеве, Дида вихьулев, Дида лъала дуе лъугьунебщинаб, гьеб кинабго буго Дир хIукму, Дие бокьичIони щибго жо лъугьунаро», - ян абураб. Аят аварагасде ﷺ хитIаб гьабураб бугониги, гьаб букIине ккола нилъееги гIумрудул нухда кантIи, сабру ва тавакал лъиде гьабизе кколебали малъулеблъун. Аллагьас ﷻ нилъ гьареги щибаб хIалалъулъ сабру ва Жиндехун мугъчIвай бугел лагъзаллъун.

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...


Авараг ﷺ кинав вукIарав…

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...


Имам Бухарил централде щвана

Узбекистаналъул Самаркъанд шагьаралда, имам Бухариясул цӀаралда бугеб халкъазда гьоркьосеб гIелмияб цӀех-рехалъул централде щвана ДРялъул гӀалимзабазул советалъул председателасул заместитель, гӀелмабазул доктор МухӀаммад КъахIиби. Централъул нухмалъиялъулгун букӀараб дандчӀваялда бицана рехсараб...


Муфтиясухъ гьоболлъухъ

Дагъистан Республикаялъул муфтияталда, муфти, шайих АхӀмад-афандияс къабул гьабуна Пачалихъияб Думаялъул регионалияб политикаялъул ва бакӀалъулаб нухмалъиялъул комитеталъул делегация. Гьеб делегация республикаялде бачӀун букIана бакӀалъулаб нухмалъиялъул къанунал гӀумруялде рахъинариялъул...