Аслияб гьумералде

ТӀабигӀияб балагь – халкъалъул хӀалбихьи

ТӀабигӀияб балагь – халкъалъул хӀалбихьи

2026 соналъул март-апрелалда Дагъистаналда рарал чвахунцIадазул хIасилалда ккарал лъугьа-бахъинал регионалъе бищун захӀматал тӀабигӀиял балагьазул цояллъун лъугьана.

 

Республикаялъул цо чанго шагьаралдагун росабалъ гIемерал гIадамал хутIана жанире руссине рукъзал гьечIого, хвезаруна гьезул бахчабигун ракьал, нухал, хӀатта цо-цо чагIи къадаралдецин щвана.

«Лъугьа-бахъараб ккола балагьалде ккарал чагӀазе гуребги, цогидазеги хӀалбихьилъун, кин гьез къварилъи ккараздехун бербалагьи гьабизе бугебали бихьизе», - ян абуна Дагъистаналъул муфти АхӀмад-афанди ГӀабдулаевас жиндирго хитӀабалда. Гьел рагӀабазул магӀна якъинго бихьулеб букӀана дагъистаниязул хьвада-чӀвадияздасан.

Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «ГӀадамазул бищунго лъикӀал руго цогидазе бищунго кумек гьабулел чагӀи», - ян.

ЧвахунцӀадалъ иргадулаб нухалдаги загьир гьабуна ва цоги нухалда бихьизабуна гӀаммаб балагь бачӀараб мехалда дагъистаниязда гьоркьоб бугеб ракълил ва цолъиялъул тӀадегӀанаб даража.

ГӀадамаз хехго гӀуцӀана жидеего бокьун кумекалъе рачӀаразул къокъаби: цояз къварилъи ккаралъуса гIадамал гочинаруна, цогидаз лъимги дарабиги чIезаруна, лъабабилез къватIир хутIаразе рукъзал кьуна.

Гьениб хабар букIинчIо «бахӀарчилъиялъул» хӀакъалъулъ, гьеб букӀана ккараб къварилъи хIакъикъаталдаги бичӀчӀилъун: цо дагьалъгIаги кватӀиялъ лъил бугониги гӀумру хвезабизе бегьулеблъи лъараб ахIи байлъун.

Республикаялъул даражаялда гражданияб жамгӀияталъ бихьизабуна жалго жидедаго чӀун сурсатал ракӀаризе бажари букIин. Гуманитарияб кумек бакӀаризе байбихьана гьебсагӀатго, лъил бугониги бихьизабиялда рекъон гуребха, жидеего бокьун, ракIалъ ахIун.

Мажгитазда, бакӀалъулал рахӀмуялъулал гӀуцӀабаз ва батӀи-батӀиял гӀадамаз гӀуцӀун рукӀана гуманитарияб кумек бакӀарулел ва бикьулел бакӀал, гьединго, волонтеразул къокъаби. КӀвар бугеб жо ккола, кумек гьабулеб буго щивасухъе щолеб хIалалда. Гьелдаго цадахъ кризисалъ рихьизаруна системаялъулал масъалабиги. Гьел тӀуразе ккани, хӀажалъула гӀемерал сурсатал, щулияб къасд, федералиял ва бакӀалъулал нухмалъиялъул цоцалъ рекъон хӀалтӀи.

Гьедин букӀаниги, аслияб хӀасил баян гьабуни, тIаде къварилъи бачIарал ахӀвал-хӀалазда Дагъистаналъул халкъалъ гъунки бихьизабуна.

ТӀабигӀияб балагьалъул хӀасилалда Дагъистаналъе кӀудияб зарал ккана. Амма жамгӀияталъ гьабураб ишалъул рахъалъ республика рикӀкӀине бегьула гьеб хӀалбихьи берцинго хӀехьараблъун.

Гьанже регионалда цебечӀун буго ккараб зарал рукIалиде ккезабиялъул масъала. Амма тӀадтаразулги буго цоги рес: цебе букӀаралдаса дарс босизе, цогидал балагьазда данде къеркьеялъул къагIида щула гьабизе.

Институционалияб хӀадур-лъиялъул ва гражданияб рахъкквеялъул цолъиялъ регион хадусел масъалабазде дандечӀеялъе хIадураблъун гьабула.

 

ХIамид МухIаммадов

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


Аллагьасул ﷻ баракатаб сайигъат

ТӀадегӀанав Аллагьас инсанияталъе гӀемерал пайдаял пихъал рижун руго, гьезда гьоркьоб хасаб бакӀ ккола цӀибилалъ. Гьеб пихъ некӀсияб заманалдаса нахъе гӀадамазда лъалеб букӀана ва чанго нухалъ рехсон букӀана Хирияб Къуръаналда Аллагьас жиндирго лагъзадерие кьурал кӀудиял нигӀматазул...


Суал-жаваб

Муцин абураб улитка гъорлъ бугеб косметика чIужугIаданалъ хIалтIизабизе бегьулищ? ШаргIалда рекъон муцин буго бацIцIадаб жо, ай улиткаялъ жиндаса къватIибе бачIинабулеб лъамалъи. Гьединлъидал, гьелъул гьабураб косметология хIалтIизабизе бегьула, какда цебе чуризеги кколаро. Росасе инчIей...


Какда хадуб зикру ва дугIа

ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъиялъе бищун кIудиял нухазул цояб ккола зикру - Аллагь рехсей. Гьелъ муъминчиясул ракI чIаго гьабула, такъва щула гьабула, БетIергьанасулгун бухьен цIунизе кумек гьабула. Аллагьасул Аварагас ﷺ бусурбабазда малъана зикруялъул батIи-батIиял формаби ва бихьизабуна Аллагь...


Аллагьасул ﷻ разилъи кин щолеб?

Нилъ рижун рати гIададисеб жо гуро. Пикру гьабуни, нилъеда гьеб бичIчIила, щайгурелъул, пикру гьабиялъ нилъ рачуна лъикIаб нияталде, битIараб нухде. Пикру гьаби исламалда беццараб ишги буго. Къуръаналда Аллагьас ﷻ абичIищ нилъ рижанин Гьесие гIибадат гьабизелъун.   Аллагьас ﷻ малъухъе...


Къурайшиязул кIалгIа

ХIурматиял бусурбаби, гьаб нухалда нижер редакциялъул сапар букIана Дагъистаналда ва гьеб бахун къватIибги машгьураб Къалакъурейш абураб бакIалде. ГьабсагIаталда гьеб ккола Дагъистаналде рачIунел туристазеги цIакъ бокьулеб бакI.    Нижее цебехъанлъи гьабуна гьеб росулъа умумузул вас...