Аслияб гьумералде

Къуръан: суалал ва жавабал

Къуръан: суалал ва жавабал

Къуръаналъул хIакъалъулъ нилъеда щиб лъалеб? Кида ва кинал лъугьа-бахъиназда гьеб рещтIараб? Кинал бутIабаздасан гIуцIун бугеб Къуръан ва Аллагьасул махлукъатазул кинаб гьениб рехсараб? Гьел ва цогидал суалазе жавабал ратила нужеда гьаниб гъоркьехун.

 

  1. Лъица рещтIинабураб Къуръан?

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ.

  1. Лъиде рещтIараб Къуръан?

Аллагьасул ﷻ ахирисев авараг МухIаммадиде ﷺ.

  1. Лъидалъун гьеб рещтIараб МухIаммадихъе?

ЖабрагIил малаик гьоркьов ккун, бищун гъоркьияб зодиса.

  1. Щиб сордоялъ гьеб гъоркьияб зодибе рещтIараб?

Рамазан моцIалъул Лайлатул къадриялъул сордоялъ.

  1. ТIоцебе киб рещтIине байбихьараб Къуръан МухIаммадихъе ﷺ?

Маккаялда аскIоб бугеб ХIираъ абураб нохъода.

  1. ТIоцебесеб аят рещтIараб мехалъ чан сон букIараб МухIаммад аварагасул ﷺ?

40 сон.

  1. Чан соналъ рещтIараб Къуръан?

23 соналъ.

  1. Маккаялда вукIаго чан соналъ рещтIараб Аварагасухъе ﷺ Къуръан?

13 соналъ.

  1. Мадинаялда чан соналъ рещтIараб Къуръан Аварагасухъе?

10 соналъ.

  1. Аварагасул ﷺ асхIабзабазул щив вукIарав Къуръан хъвалев чилъун?

Абу-Бакар, ГIусман, ГIали, Зайд ибну ХIарис, ГIабдуллагь ибну МасгIуд.

  1. Лъил амруялдалъун Къуръан хъвазе байбихьараб?

Абу-Бакар асхIабасул амруялдалъун.

  1. Лъил пикруялдалъун Абу-Бакар-асхIабас Къуръан данде гьабизе байбихьараб?

ГIумар асхIабасул малъа-хъваялдалъун.

  1. Чан асхIабас гIахьаллъи гьабураб цо тIехь хIисабалда Къуръан данде гьабизе?

75 асхIабас.

  1. ГIусман-асхIабасул заманалда хъварал Къуръаназул чан нахъе хутIун бугеб?

КIигояб. Цояб буго Ташкенталда, цогидаб - Стамбулалда.

  1. Чан сура бугеб Къуръаналда?

114 сура.

  1. Маккаялда чан сура рещтIараб Аварагасухъе ﷺ?

86 сура.

  1. Мадинаялда?

28 сура.

  1. ТIоцебесеб сура щиб?

Суратул «ФатихIа» буго (АлхIам).

  1. Ахирисеб?

Сурату «ан-Нас» (КъулагIузуби рабби ннас).

  1. Къуръаналъул ракI абун кинаб сураялда абулеб?

«Ясин» сураялда.

  1. Бищун халатаб сура кинаб кколеб?

Суратул «Бакъарат», гьелъул буго 286 аят.

  1. Бищун къокъаб?

«Кавсар» сура, 3 аят.

  1. Чан жуз бугеб Къуръаналда?

 30 жуз.

  1. Чан аят бугеб?

6236 аят буго.

  1. Чан аят бугеб жиб цIалун хадуб сужда гьабизе кколеб?

14 аят.

  1. Щиб сура Бисмиллагьалдалъун байбихьулареб?

«Тавбат» сура.

  1. Кинаб сураялъулъ «Бисмиллагь» кIиго нухалъ такрарлъулеб?

«Ан-Намли» абураб сураялъулъ, 1 ва 30 аятазулъ.

  1. ДугIа хIисабалда БетIергьанас ﷻ бихьизабураб сура кинаб кколеб?

Суратул «ФатихIа».

  1. Аллагьасул ﷻ чан цIар рехсон бугеб Къуръаналда?

99.

  1. Чан малаикасул цIар рехсон бугеб?

5 малаикасул: ЖабрагIил, МикагIил, Гьарут, Марут, Малик.

  1. Кина-кинал аварагзабазул цIарал рехсон ругел?

25 аварагасул цIар рехсон буго: Адам, Идрис, НухI, Гьуд, СалихI, ЛутI, Ибрагьим, ИсмагIил, ИсхIакъ, ЯгIкъуб, Юсуф, ШугIайб, Гьарун, Муса, Давуд, Сулайман, Аюб, Зулкифли, Юнус, Ильяс, АлясагI, Закария, ЯхIя, ГIиса ва МухIаммад (жидеда Аллагьасул ﷻ свалат-салам лъеял).

  1. Бищун гIемер цIар рехсарав авараг щив?

Муса авараг, 136 нухалда рехсон буго гьесул цIар.

  1. Аварагзабазул цIараздалъун чан сура рехсон бугеб?

6 сура: «Юнус», «Гьуд», «Юсуф», «Ибрагьим», «НухI», «МухIаммад» сураби.

  1. Щий чIужугIаданалъул цIар рехсон бугеб?

ГIиса аварагасул эбел Марямил цIар.

  1. Щив асхIабасул цIар рехсон бугеб?

Зайд ибну ХIарисил.

  1. Къуръан гуреб, цоги кинал цIарал абулеб Къуръаналда?

Ал-Фуркъан, Ал-Китаб, Аз-Зикр, Ан-Нур, Ал-Гьуда абурал цIарал.

  1. Чанабилеб соналъ лъурал Къуръаналда игIрабал?

Гьижрияб тарихалъул 43 соналъ.

  1. Къуръаналда бищун хирияб аят кинаб кколеб?

Аятул «Курси». Гьеб ккола «Бакъарат» сураялъул 255 аят.

  1. Кинаб шартIги цIунун хъвазе бегьулеб Къуръаналда?

Какиеги чурун.

  1. Къуръан цIунизе лъица тIаде босараб?

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ.

 

АхIмад Къурбанов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Хиралъи тIадегIанав

МухIаммад авараг ﷺ ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ тIаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьев ﷺ вуго Къиямасеб къоялъ инсанияталъулго сайид. Киналго аварагзабаз Къиямасеб къоялъ, хIатта кIудиял аварагзабазцин гьесухъе айилан абула. Гьев вуго Къиямасеб къоялъ киназего шафагIат гьабулев...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...


Лъимал цIуниялъул къоялде

Халкъазда гьоркьосеб лъималазул къо кӀодо гьабун, Каспийск шагьаралда тӀобитӀана «ЦӀуниялда бугеб лъимерлъиялъул канлъи» абураб рахӀмуялъул хъизаналъулаб рекӀин. Гьеб кӀудияб ва унго-унголъунги ракӀ хинлъизабулеб тадбиралда гӀахьаллъана I500-ялдаса цӀикӀкӀун чи — лъимал ва гьезул эбел-эмен. Байрам...


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...