Аслияб гьумералде

РухI мекъи бахъиялъе сабаб

РухI мекъи бахъиялъе сабаб

Иман ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъее кьураб кIудияб нигIмат. Гьелъухъ щукру гьабизе тIадабги буго. Аллагьасукьа ﷻ хIинкъарал вализаби хIинкъулаан иман гьечIого рухI босиялдаса.

 

Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «Инсанас Алжаналъул агьлуялъул гӀамалал гьарула цо-кӀиго гIункIрукьалъул манзилалъ гIагарлъизегIан. Гьелдаса хадуб къисматалда хъвараб гьесда тӀад бергьараб мехалъ, гьес байбихьула жужахӀалъул агьлуялъул гIамалал гьаризе ва гьениве ккезеги ккола», - ян. (Бухари, Муслим)

ГӀумруялъул хӀисаб гьабуни, квешаб ахир ккей буго бищун кӀудияб талихӀкъосин. Щивав чиясда лъала жиндирго рукIа-рахъин кинаб бугебали. Сонисеб хисизабизе кIоларо, амма жакъа ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кьураб заман битIун хIалтIизабуни, гьеб букIина кIудияб нигIматги гIакълуялъул камиллъиги. Метералде тIамунги кинха телеб, метерисеб къо бачIине бугищ яги гьечIищали нилъеда лъаларелъул. 

Интернеталдасан гIемер рагIула лъикIаб гуреб куцалда гӀумру тIамуразул ахӀвал-хӀалалъул хӀакъалъулъ бицунеб. ТӀадегӀанав Аллагь ﷻ разилъичӀел гӀамалазде гьел машгъуллъун ругебгIан мехалъ, хвелги тӀаде щола. Цинги суал бачIуна кинал гӀиллабийин кколел квешаб ахир ккеялъе ва кинал мунагьалин мисаллъун рачине бегьулел иман гьечӀого гӀумруялдаса ватIалъиялъе?

Хирияб Къуръаналдаги Аварагасул ﷺ суннаталдаги гьел рехсана ва  цо-цоял гьанирги рехсела.

Бищунго аслияб гӀилла ккола мекъаб божилъи (гIакъида) букIин. Щайгурелъул, хӀакъикъияб нухда гьечIесе талихI щвезе рес гьечӀо. ГIалимзабаз бихьизабуна битIараб нух ва гьеб баян гьабуна Абул ХIасан АшгIарияс, гьесда хадур ана иргадулал гIалимзабиги. Гьез абуна Абул ХIасан АшгIарияс нилъее баян гьабураб жо агьлу-сунна валь-жамагIаталъул нух кколин.

ГIадамазда цеве Аллагьасул ﷻ лагълъун живго жинцаго вихьизавуниги, жанисан дандеккунгутIи бугони, гьебги ккола ахир мекъи ккеялъе гIиллалъун. Аллагьасда ﷻ цеве вукIине ккола къватIисаги жанисаги цо хIалалда.

Гьабулеб мунагьалъ рекIее асар гьабула. Цо мунагь гьабидал, ракӀалда тӀанкӀ лъола. Унго-унгояб тавбу гьебсагӀатго гьабичIони, гьеб тIанкI кIодолъула ва хIасилалда тӀолабго ракӀ беццлъизе рес букIуна.

Гьединлъидал мунагьал, хасго балъго гьарурал, квешаб ахир ккеялъе сабаблъун рукӀине бегьула.

Гьелъин щивав чиясул букIине кколеб битIараб гIакъида ва щивав чиги вукIине кколев къватIисаги жанисаги вацIцIадавлъун. Гьебги бажарула инсанас жиндаго тIад хIалтIи гьабулеб бугони.

 

 

МухIаммаднаби АхIмаев

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Суал-жаваб

Щал аварагзабазухъе Аллагьас ﷻ тIахьал рещтIарал? Аллагьас ﷻ аварагзабазухъе рещтIарал тIахьазул къадар 104-ялде бахуна, гьезда гьоркьоса 100-яб буго гурараб кагътил мисалалда (свиток) рещтIараб. ХутIараб 4-яб ккола тIехь. Гьезул щибаб букIана цебе рещтIараб ритIухъ гьабулеб ва жидехъе рещтIунеб...


Мунапикъасул гIаламат

ТӀадегӀанав Аллагьас лагъзадериде амру гьабуна хасал къанунал цӀунеян.  Гьезда гьоркьоса, ай кӀвар бугел къануназдасан ккола къотIаби цIуни.   Нилъер диналъ щивав бусурбанчиясдаса тӀалаб гьабула кьураб рагIи кквей ва гьабураб къотIи тӀубай. Гьебги ккола Аллагьасукьа хӀинкъулев чиясул...


Хвасарлъи

ЖужахIалъул цIаялдаса хвасарлъулеб гIамал гьабун хьвади буго нилъер щивасул аслияб мурад. Гьелдаса хвасарлъиги буго муъминчиясе Къиямасеб къоялъ битIккей, щайин абуни, гьеб щвей бугелъул инсанасе Алжаналда кверщел батиялъе гIаламатлъун.    Хирияб Къуръаналда буго гьадинаб магIнаялъул...


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Эбелгун кIалъалев гьечIо     Нижер вацасул эбелгун кIалъаларого чанго сон буго. Гьес гIагарлъиялъулгунги бухьен гьабуларо. Цоги шагьаралдеги гочун, телефоналъул ахIиязеги жаваб кьоларо. Гьесул хIакъалъулъ нижеда лъала социалиял гьиназда ругел гьурмаздасан. Яц хIисабалда дие бокьун...