Аслияб гьумералде

Гьобол цеве гьави

Гьобол цеве гьави

Гьаб къиса буго кIиго асхIабасул хIакъалъулъ, гьез жидерго лъимал-хъизаналдасаги цере гьарун рокъоре рачIарал гьалбал кIодо гьари ва унго-унгояб куцалда исламалда цоцаздехун бугеб вацлъи бихьизаби.

 

Гьижра гьабун Маккаялдаса Мадиналде рачIун хадуб заманалъ Бичасул Аварагас ﷺ мугьажираздаги ансарияздаги гьоркьоб вацлъи рагIизабун букIана. Гьелъул хIасилалда ансараз мугьажирзабазе бикьулаан жидерго бугеб мал-мулк, рукъ-бакI, хIатта абулаан мугьажирзабазе руччаби рачинеги ансарияз кумек гьабунин.

Цо къоялъ Абу ТIалхIа ал-Ансариясухъе вачIун вуго гьобол. Абу ТIалхIа вукIана бищунго сахаватал ансаразул цояв. Гьесул букIана гIемераб бечелъи, рукIана пихъ кьолел ахал. Амма гьеб къоялъ гьесул рокъоб букIун гьечIо дагьаб гурони квен. Гьеб сордоялъ Абу ТIалхIаца жиндирго лъади Умму Сулайманида абун буго гьоболасда цебе лъейин бугеб квен, лъималги, гьобол инегIан, кьижизе ритIеян. Лъимал ракъун рукIин гьалбадерида халлъичIого букIине.

Гьеб букIана захIматаб ахIвал-хIал, амма гьез тIаса бищана гьобол кваназави, гьесдехун ругел хIукъукъал берцинго тIуразари.

Цо-цо риваятазда рехсолеб буго гьобол вукIанин сапаралда вугев мусафир, квенго гIадин сордо базе бакIги хIажат букIарав.

Гьебго сордоялъ, гьесул мадугьал, Аварагасул ﷺ бищун гIагарав гьудул Абубакар-Сиддикъихъеги гьоболлъухъ вачIун вуго пуланав чи. Гьесул рокъобги лъугьун буго Абу ТIалхIал рокъобгогIадаб ахIвал-хIал.

Хадусеб къоялъ лъугьун буго жеги гIажаибаб.

Абу ТIалхIа щола Аварагасухъе ва бицуна гьесда ﷺ нолъ-къаси ккараб жоялъул ва дагьаб гурони квен букIинчIолъи сабаблъун гьоболасда цеве жив нечараб куцалъул. Гьесухъги гIенеккун Аварагас ﷺ абула: «Дун хIикмалъун вуго дудаги гьоболасдаги гьоркьоб ккараб жоялдаса», - ян. Аллагьас ﷻ гьесул гIамалалда баракат лъун бугеб куц абураб магIнаялда.

Гьеб заманалда тIаде вачIуна Абубакар-асхIаб. Цинги гьесги бицуна жиндирго рокъоб ккаралъул.

КIиясулго хабар гIажаибго релълъараб куцалда лъугьун буго, гьебги ккана кIиявго асхIабасул ракIбацIцIалъиялъе ва тIадегIанаб даражаялъе хIужалъун. Гьез цеве гьавуна жидедасаго ва лъимал-хъизаналдаса рокъове вачIарав. Гьебги лъугьана иргадулаб нухалъги асхIабзабазе Къуръаналда гьабураб сипаталъе баянлъун (магIна): «Гьез жидедасаго цебе цогидазе тIокIлъи гьабула (гьел тIаса рищула), жалго къварилъиялда (гьелде хIажаталлъун) ругониги», - ян абураб (суратул «ХIашр», 9 аят).

Гьеб къиса гIицIго тарихияб хIужа гуро букIараб. Гьеб лъугьана гьезул хьвада-чIвадиялъул мисаллъун, инсанасул ракI иманалъул, сахаватлъиялъул ва цоцаздехун бугеб рокьул ракI цIураб мехалъ бажарулеб рухIияб тIадегIанлъи бихьизабилъун.

Аллагьас ﷻ гьединаб иман, цоцаздехун вацлъи щула гьабеги киназулъго! Амин!

 

 

МухIаммад ГIалиев

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


ХIажатазе кумек гьабула

БетIергьанас ﷻ халкъ бижун буго цоцазе кумек гьабулеллъун, ай цоцада жидер гIумруялъул шартIал хурхараллъун. Гьединлъидалин паризаяб закагIаталде тIаде суннатаб садакъа кьейги лъикIаблъун бихьизабун бугеб исламалда жаниб. Дагъистаналда руго гIезегIан гурхIел-рахIмуялъул фондал.  Гьезул аслияб...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Свакан вукIуна...   Дун росасе ана цо жигарав чиясе. Ниж рукIана бищунго лъикIал рос-лъадилъун. Гьес рагIи кьун букIана цадахъ гIемераб заман базе, цадахъ сапар бухьине, тира-сверизе. Амма гьанже дир ракI буссунеб буго. Гьев кидаго свакан вукIуна. Сундулго интерес гьечIо гьесие. Дир цониги...


Аварагас ﷺ течIеб как

Тагьажуд ккола боголил какдаса хадуб рогьалил как ахIизегIан балеб суннатаб как. Гьеб цIакъ кIвар бугеб какги буго. Гьеб базе бихьизабун буго рогьалил как базегӀан. КигӀан заманалъ кьижаниги, ворчӀун хадуб ва рогьиналде бараб как ккола тагьажуд.   Нагагьлъун, сапаралъ вугев чияс маркӀачӀул...


Сабру тIагIин буго балагь

Кинаб бугониги балагь бачIиндал, нилъеда ракIалде ккола гьабунщинаб гIадада хванин, дица щиб гьабилебин абун, сабру тIагIуна.   Гьеб буго мекъаб пикру, гьединаб лъугьа-бахъиналда сабру гьабун чIезе ккола. Сабру гьабиялъулъ буго инсанасул къуват, бусурбанчиясул иман. Балагь бачIиндал, гьелъ...


Казбекалъулазги гьабуна кумек

Казбек районалъул жамагIаталъ, цо сордо-къоялда жаниб, бажарараб кумек гьабуна тIабигIияб балагьалъул квачIикье ккарал Хасавюрт районалъул гIадамазе.  Гьединаб кумек гьабизе ккеялъул бицун цеве вахъана районалъул имамзабазул советалъул председатель ва гьес киналго ахIана бажарарас бажарараб...