Аслияб гьумералде

Гьобол цеве гьави

Гьобол цеве гьави

Гьаб къиса буго кIиго асхIабасул хIакъалъулъ, гьез жидерго лъимал-хъизаналдасаги цере гьарун рокъоре рачIарал гьалбал кIодо гьари ва унго-унгояб куцалда исламалда цоцаздехун бугеб вацлъи бихьизаби.

 

Гьижра гьабун Маккаялдаса Мадиналде рачIун хадуб заманалъ Бичасул Аварагас ﷺ мугьажираздаги ансарияздаги гьоркьоб вацлъи рагIизабун букIана. Гьелъул хIасилалда ансараз мугьажирзабазе бикьулаан жидерго бугеб мал-мулк, рукъ-бакI, хIатта абулаан мугьажирзабазе руччаби рачинеги ансарияз кумек гьабунин.

Цо къоялъ Абу ТIалхIа ал-Ансариясухъе вачIун вуго гьобол. Абу ТIалхIа вукIана бищунго сахаватал ансаразул цояв. Гьесул букIана гIемераб бечелъи, рукIана пихъ кьолел ахал. Амма гьеб къоялъ гьесул рокъоб букIун гьечIо дагьаб гурони квен. Гьеб сордоялъ Абу ТIалхIаца жиндирго лъади Умму Сулайманида абун буго гьоболасда цебе лъейин бугеб квен, лъималги, гьобол инегIан, кьижизе ритIеян. Лъимал ракъун рукIин гьалбадерида халлъичIого букIине.

Гьеб букIана захIматаб ахIвал-хIал, амма гьез тIаса бищана гьобол кваназави, гьесдехун ругел хIукъукъал берцинго тIуразари.

Цо-цо риваятазда рехсолеб буго гьобол вукIанин сапаралда вугев мусафир, квенго гIадин сордо базе бакIги хIажат букIарав.

Гьебго сордоялъ, гьесул мадугьал, Аварагасул ﷺ бищун гIагарав гьудул Абубакар-Сиддикъихъеги гьоболлъухъ вачIун вуго пуланав чи. Гьесул рокъобги лъугьун буго Абу ТIалхIал рокъобгогIадаб ахIвал-хIал.

Хадусеб къоялъ лъугьун буго жеги гIажаибаб.

Абу ТIалхIа щола Аварагасухъе ва бицуна гьесда ﷺ нолъ-къаси ккараб жоялъул ва дагьаб гурони квен букIинчIолъи сабаблъун гьоболасда цеве жив нечараб куцалъул. Гьесухъги гIенеккун Аварагас ﷺ абула: «Дун хIикмалъун вуго дудаги гьоболасдаги гьоркьоб ккараб жоялдаса», - ян. Аллагьас ﷻ гьесул гIамалалда баракат лъун бугеб куц абураб магIнаялда.

Гьеб заманалда тIаде вачIуна Абубакар-асхIаб. Цинги гьесги бицуна жиндирго рокъоб ккаралъул.

КIиясулго хабар гIажаибго релълъараб куцалда лъугьун буго, гьебги ккана кIиявго асхIабасул ракIбацIцIалъиялъе ва тIадегIанаб даражаялъе хIужалъун. Гьез цеве гьавуна жидедасаго ва лъимал-хъизаналдаса рокъове вачIарав. Гьебги лъугьана иргадулаб нухалъги асхIабзабазе Къуръаналда гьабураб сипаталъе баянлъун (магIна): «Гьез жидедасаго цебе цогидазе тIокIлъи гьабула (гьел тIаса рищула), жалго къварилъиялда (гьелде хIажаталлъун) ругониги», - ян абураб (суратул «ХIашр», 9 аят).

Гьеб къиса гIицIго тарихияб хIужа гуро букIараб. Гьеб лъугьана гьезул хьвада-чIвадиялъул мисаллъун, инсанасул ракI иманалъул, сахаватлъиялъул ва цоцаздехун бугеб рокьул ракI цIураб мехалъ бажарулеб рухIияб тIадегIанлъи бихьизабилъун.

Аллагьас ﷻ гьединаб иман, цоцаздехун вацлъи щула гьабеги киназулъго! Амин!

 

 

МухIаммад ГIалиев

2026-08-15 (РабигIул аввал 1448 с.) №16.


ХIикматал махлукъатал

ГьитIинаб веретенник   ГьитIинаб веретенник абураб рухIчIаголъи ккола халатбахъун боржиналъулъ бищун тIоцебесеб кьерда бугеб хIанчIазул цояб. Гьеб гIажаибаб хIанчIил гьунар буго Тихий океан къотIун, 11 къоялде щвезегIан гьаваялда кьижизе, кваназе яги хIухьбахъизе чIечIого боржине...


Ахирисеб сапар

Хвел ккола щивав чиясда цебе бугеб, тIаса унареб хIакъикъат. ТIадегIанав Аллагьас абуна (магIна): «Кинабго напсалъ хвел чIамизе буго», - ян. (Сура «Алу-ГIимран», аят 185)   Гьединлъидал исламалъ бусурбабазда малъула хвалде хIадурлъи гьабизе гуребги, дунял тун унев чиясда аскIоб кин рукIине...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Макьилъ "супергерой"     Макьилъ гIемер бихьула, кинабаздаго гIадин, кутакав бахIарчилъун вахъун. Цо-цо мехалъ ворчIула ва дир черх хисулеб бугин ккола: кверазде къуват бачIуна, бидурихьал понцIон лъугьуна. Гьелъие щиб сабаб бугебали лъаларо. Щиб дица гьабизе кколеб?   ГIали,...


Какда хадуб зикру ва дугIа

ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъиялъе бищун кIудиял нухазул цояб ккола зикру - Аллагь рехсей. Гьелъ муъминчиясул ракI чIаго гьабула, такъва щула гьабула, БетIергьанасулгун бухьен цIунизе кумек гьабула. Аллагьасул Аварагас ﷺ бусурбабазда малъана зикруялъул батIи-батIиял формаби ва бихьизабуна Аллагь...


Суал-жаваб

Муцин абураб улитка гъорлъ бугеб косметика чIужугIаданалъ хIалтIизабизе бегьулищ? ШаргIалда рекъон муцин буго бацIцIадаб жо, ай улиткаялъ жиндаса къватIибе бачIинабулеб лъамалъи. Гьединлъидал, гьелъул гьабураб косметология хIалтIизабизе бегьула, какда цебе чуризеги кколаро. Росасе инчIей...