Аслияб гьумералде

Дагьалъги хайир кьола

Дагьалъги хайир кьола

Чиясул къадру цIунула гьесул лъаялъ. Хасго лъайги бугони шаригIаталъул гIурхъабазда хурхараб. Лъай бугесухъа бажарула нух бахъизе, хIарамлъиялде ккечIого чIезе, гьабулеб иш мунпагIат букIунедухъ бачине. Гьеб буго Аллагьасда I аскIобги тIадегIанаб ва ахираталдаги пайдаяб нух. Аллагьас I абун буго (магIна): «Жидеда жо лъалелги лъаларелги ращалъулищ?» - абун (сура «аз-Зумар»).

 

ГIелмуялъул ва гьеб лъазабиялъул хIакъалъулъ абун буго: «Нужеца гIелму лъазабе, гьелъ рачуна Аллагьасда ﷻ аскIор хIинкъиялде, цинги жибги лъугьуна гIибадатлъун. ГIелму малъи - тасбихIгун садакъа буго, гIелмуялда хурхун бахIс гьаби жигьад буго, живго жиндаго вугелъулъ рекIелгъейгун гьудул буго, диналъулъ хIужаги, балагь-къварилъабазулъгун рохелазда сабру гьабизе малъулеб насихIатчиги буго, Алжаналде унеб нухда чирахълъунги буго. Гьелдалъун Аллагьас ﷻ къавмал рорхизарула, цинги лъикIлъиялъулъ жидеда хадур цогиял рилълъун халкъ тIоритIулел церахъабилъунги гьарула. Гьезие кинабниги махлукъаталъ мунагьал чури тIалаб гьабула, хIатта ралъдалъ бугеб ччугIаялъги», - абун.

ХIадисалда буго: «ГIалимзаби аварагзабазул ирсилал ккола», - ян (Абу-Давуд).

Жидералдаса тIадегIанаб даража бугел цогидал гьечIел, аварагзабазул ирслъиялде рачунел руго гьеб гIелму тIалаб гьабурал бусурбаби. Цинги гьеб тIалаб гьабизе щвейги Аллагьасул ﷻ цоги нигIмат буго МухIаммадияб умматалъе.

Аварагас ﷺ абуна: «ГIелму тIалаб гьабулев чиясе, гьес гьабулеб жоялдаса разилъун, малаикзабаз жидер кваркьаби тIиритIула», - абун (АхIмад). Малаикзабаз кваркьи жидее тIамулел, гьезул цIуниялда гъоркьги рукIинарищ?

Кидаго бусурбабаз тIадчIей гьабизе ккола гIелму лъазабиялда. Гьеб буго бецIлъиялдаса ракIал чIаго гьари, беразе канлъи. Гьелъул гьабизе ккола къимат. Гьеб ккола инсан тIадегIан гьавулеб жавгьар, Аллагь ﷻ лъаялде рачунеб нур. ХIадисалда буго: «ГIелму тIалаб гьабулеб нухде лъугьарав чи Аллагьас Алжаналъул нухде лъугьинавула», - ян (Муслим).

Гьеб буго дунявияб бечелъиялдасаги лъикIаб. ГIелму цIикIкIанагIан чи гьелъ цIунула, дунялалъул магIишат гIемерлъанагIан ургъалаби цIикIкIиналде рачуна. ГIали-асхIабас гьедин абунги буго.

ГIелмуялдалъун чи щола лъикIал чагIазул бакIалде ва тIадегIанал даражабазде.

Аллагьас ﷻ щивасе тавпикъ кьеги пайдаяб, живго хвасарлъиялде вачунеб гIелму тIалаб гьабиялъе.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Муфтиясухъ гьоболлъухъ

Дагъистан Республикаялъул муфтияталда, муфти, шайих АхӀмад-афандияс къабул гьабуна Пачалихъияб Думаялъул регионалияб политикаялъул ва бакӀалъулаб нухмалъиялъул комитеталъул делегация. Гьеб делегация республикаялде бачӀун букIана бакӀалъулаб нухмалъиялъул къанунал гӀумруялде рахъинариялъул...


Аварагасул ﷺ мажгиталда моцIрол игIтикафалдасаги хирияб

ХIурматиял диналъул вацалгун яцал. Халкъалъул жамгIият гIуцIун буго БетIергьанас цоцазда бараблъун, ай цоцазе кумек гьабиялда хурхинабун.    Хирияб Къуръаналъул аяталда буго (магIна): «Муъминал бихьиналги руччабиги цоцазе кумекчагӀи ва гьудулзаби руго. Гьез битӀараб жоялдалъун...


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...


Лъимал цIуниялъул къоялде

Халкъазда гьоркьосеб лъималазул къо кӀодо гьабун, Каспийск шагьаралда тӀобитӀана «ЦӀуниялда бугеб лъимерлъиялъул канлъи» абураб рахӀмуялъул хъизаналъулаб рекӀин. Гьеб кӀудияб ва унго-унголъунги ракӀ хинлъизабулеб тадбиралда гӀахьаллъана I500-ялдаса цӀикӀкӀун чи — лъимал ва гьезул эбел-эмен. Байрам...


Лимоналъул лълъел пайда ва зарал

Сахлъи цIуниялъулъ бищунго машгьурал ва пайдаял гьекъолел жалазул цояблъун рикIкIуна лимоналъул лъим. Гьелъ кумек гьабула иммунияб система щулалъизабизе, тIолабго черхалъул хIалтIи лъикIлъизабизун гIаммаб къагIидаялъ ургьимес бацIад гьабизе.   Лимоналъулъ букIуна цитрат абураб гIуцIи, гьелъ...