Аслияб гьумералде

Никъабалда сверухъ…

Никъабалда сверухъ…

Никъабалда сверухъ…

Ахирал къоязда никъабалда сверун буго халкъалъул хабар ва гьалдолел пикраби. Гьел киса раккарал жалха кколел? Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандияс, терроризмалъул бицунеб цо данделъиялда абуна, никъаб ретIи руччабазе гьукъараб хIукму бахъиялда тIад хIалтIулел ругин муфтияталъул хIалтIухъабиян. Гьелдаго цадахъ баянги гьабуна хIижабалъул гурин бугеб суал, никъабалъул, ай гьумер бахчиялъул бугин абун.

 

Гьелдаса хадуб байбихьана гьелда сверухъ бахIсал. Кинила гьединаб жо букIине бегьулеб, ислам чIунтизаби гурищила гьеб кколеб? 

Гьаб суалалъул баян кьезе ккани лъазе ккола кIиго жо: никъаб шаргIалда кинаб даражаялда бугебали ва сундуе гIоло гьеб гьукъулеб бугебин абураб.

Никъабалъул хIукму баян гьабилин.

Исламалъ жидеда тIад гIуцIаралъун кколел ругел ункъабго мазгьабалъул жумгьураз, ай гIемерисез чIезабун буго гьумер гIавраталдасан кколарин абун.

Имам АбухIанифал мазгьабалда чIужугIадан чияр бихьинал ругеб бакIалда гьумер баккиялдаса гьукъула, гьеб гIаврат букIиналъ гуреб, питна ккеялдаса цIунун.

Имам Маликил мазгьабалда карагьатаблъун рикIкIунеб буго чIужугIаданалъ никъаб ретIин.

Имам ШафигIил мазгьабалъул гIалимзабазда гьоркьоб кколеб буго гIелмияб рикьи. Цояз абулеб буго тIадаб бугин абун. Цогидаз - суннатабилан, ай хилафул авла бугин абун. 

ШаргIалда гьединаб хIукму бугеб никъаб щайин гьукъулебин абураб суал баккулеб буго цо-цоязул. Гьеб гурони тIокIаб масъалагойищила гьечIеб, кигIанги бугила гьукъизе кколеб абун.

Дагъистаналъул муфтияталъул хIалтIуда жаниб гьабизе рес бугеб цониги рахъ рехун течIого, щибалда тIад гьабулеб буго кIудияб хIалтIи. Муфтияталъул иш буго халкъалъе гьелъул хIакъалъулъ бицин, вагIза-насихIат гьаби, кантIизари. Амма цо-цоязда гьеб рахъ къосун кколеб буго. Щайила муфтияталъ цо пуланаб иш биччан толебин кьола суал. Гьеб мекъи букIинарищ? ХIалгьабун цониги жо гьабизабизе лъилго ихтияр гьечIо. Гьелъие руго хасал хъулухъазул хIалтIухъаби. 

ГьабсагIаталда муфтияталъ никъаб ретIин тIубанго гьукъун бугин кколеб буго гIемерисезда. Гьеб пикру битIараб гьечIо. Никъаб гьукъун буго цо хасаб заманаялъ, гьелда хурхараб масъала тIаса инегIан.

Никъабалда сверун гьарулел рукIана гIемерал лъикIал гьечIел хIаял. Гьеб хIалтIизаби цIикIкIана къанун хвезабулез, террористаз, дагьал церегIан соназда жалго кьвагьизарурал хъачагъаз. ХIасил, иш ккана никъаб ретIун йигей гIаданалдаса гIадамазул хIинкъи, гьелдаса тIуризе ккелин абураб пикру ботIролъе бачIин. Никъабги бан, квешаб ниятгун йигей гIадан цониги камераялда ятIа яхъизе кIоларо. Гьелда абизе бегьула гьурмада чIорто бухьаниги лъаларин абун. БитIараб буго, гьурмада чIорто бухьиналъго кьола гьев чиясул гIадатияб гуреб иш гьабизе ният букIин. Амма никъаб бугони, гьеб рикIкIине рес буго динияб тIалаблъун, жиндехун щибго щаклъи баккулареб ратIлил формалъун. Гьеб иш хIисабалдеги босун, гьабизе рес буго бокьараб такъсирги, гьелъул жавабчилъиялдаса тIуризе ресги щвезехъин буго. Амма никъаб ретIун гьечIони, гьебгощинаб масъала кколеб гьечIо, шаргIалъул нухги къотIизе кколеб гьечIо.

Никъабалъул хIукмуялъул бицунеб буго, хасго диналдаса цIакъго рикIкIад ругез. Гьединазда дица абилаан, никъабалъул бицунел рукIинчIого, нужерго лъимал-хъизаназда шаргIияб ретIелгIаги ретIизабейин абун.

 

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


«Инсаналъ» кумек гьабулеб буго

Дагъистаналда ккараб тIабигIияб балагьалъул хIасилалда «Инсан» фондалъ гьабулеб кумек буго цIакъго кIвар бугеб. Гьанжеялдего гьез кумек хIажатазе бикьана 20 тонна къайи-цIаялъул ва кванил нигIматазул. Гьединаб кумекин абуни щвана 3000 хъизамалъе. Гьединго «Инсан» фондалъ, къварилъи ккаразе кумек...


Баркалаялъулаб кагъат

№23626 рагъулаб часталъул командованиялъ ДРялъул муфтияталъул пресс-хъулухъалъул цIаралда битIун бачIана Баркалаялъулаб кагъат. Рагъулал хъулухъчагIаз муфтияталъул пресс-хъулухъалъе баркала загьир гьабулеб буго рагъухъабазе гьабулеб квербакъиялъухъ, информациялъулаб кверчIваялъухъ ва рагъухъабазул...


КIиябго рокъоб талихI щвела

Нилъер диналда ригьин гьаби буго гIадат гуребги, цIияб гIумруялде гали тIамулеб, гъваридаб рухIияб магIна жиндилъ бугеб динияб къотIи-къай.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ хIалкIолъиялде тIоритIел гьабулел гIаламатаздасан буго гьес нужее...


Суал-жаваб

Гамида рекIун сапар гьабулев чиясул сапар киб байбихьулеб? Шагьар бугони ралъдал рагӀалда бугеб, ракьалдасан гьенире щвезегIан рекIун ине кколелги гьечIони ва гамидал ралъдал рагӀалде бачIинеги кIолеб бугони, сапаралъул байбилъун лъугьуна (гьес как къокъ гьабизе ва тIаде росун разе гIадал...


Цоги аманат

Аллагьас ﷻ аманат гьабун кьуразул цояб буго чиясул сахлъи, къаркъала. Диналъги чи ахIула аманат гьабураб цIуниялде. Сахлъи цIуни ккола аманат гьабураб тIубазаби гуребги, чиясул гIумру сах-саламатаблъун букIиналъе сабабги. Аманат абураб жоги ккола нилъехъе кьураб жо кьураб куцалда нахъбуссинаби....