Аслияб гьумералде

Хабаде зиярат гьаби

Хабаде зиярат гьаби

Хирияб хIадисалда буго: «Дица нуж хабалазде зиярат гьабиялдаса нахъчIван рукIана, гьанже нужеца гьенибе зиярат гьабе», - ян (Тирмизи). Цогидаб риваяталда буго: «Гьелъ нужеда ахират ракIалде щвезабула ва дунял рихинабула», - ян.

Имам МахIалияс «ШархIул Мингьаж» абураб тIехьалда рехсолеб буго гьадинаб хIадис: «Жинца хIеж гьабурав ва дихъе зиярат гьабичIев чи ккола дидехун хъачIлъарав чи», - ян абун. Цоги хIадисалда буго: «Дун ахираталде ун хадуб дихъе зиярат гьабун вачIарав чи, дун чIаго вугеб мехалда зиярат гьабурав гIадин вуго», - ян.

Аварагасул гьал рагIабазулъ нилъеда бихьулеб буго зиярат гьабизе бегьи хIатта хирияб гIибадатлъунги бугеблъиги, гьедин аварагас жинцаго гьабунги бугелъул.

Щайин абуни, ГIаишатидаса бицараб хIадисалда буго: «Аварагас сардил ахиралда вахъун БакъигIалъул хабалазде ун, гьенир ругезе саламги кьун дугIа гьабулаан», - абун (Далилул фалихIин).

Аварагзабазул, вализабигIалимзабазул хабаде зиярат гьаби суннатаб буго бихьиназеги руччабазеги ян хъван буго «ИгIанату тIалибин» абураб тIехьалдаги. Аллагьас бичIи кьегиха.

ХIадисазда гьедин абулеб бугелъул, суннатаб буго нилъерго хваразде зияраталъ инеги. Хасго рекъараб буго эбел-инсул хабаде щвезе ва гьениб дугIа алхIам гьабизе.

ХIакимица Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Щибаб рузманкъоялъ эбел-инсул яги цоязул хабаде зиярат гьабурав чиясул Аллагьас мунагьал чурула ва эбел-инсуе мутIигIавлъун вукIанинги хъвала», - ян.

Абу-Гьурайратидасан бицараб цоги хIадисалда буго: «Аварагас жиндирго эбелалъул хабаде зиярат гьабуна. Гьев гьенив гIодана ва сверухъ рукIаралги гIодана», - ян.

Хабалазде щведал асхIабзабазда гьадин салам кьезе малъулеб букIун буго Аварагас : «Ассаламу гIалайкум агьла ддияри минал муъминина вал муслимина. Ва инна ин шаа Ллагьу бикум лахIикъуна. Асъалуллагьа лана ва лакум алгIафията».

Анасидасан бицараб хIадисалда буго: «Щив чи вугониги хабалаздеги ун, гьениб сурату «Ясин» цIаларав, гьеб къоялъ хваразе гIазаб бигьа гьабула, хварал рикIкIун гьесие кириги хъвала», - ян (ТIабарани).

МУХIАММАДГIАРИФ КЪУРБАНОВ

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...


Нужее баяналъе

Къуръан щиб моцIалъ рещтIараб? – Рамазан моцIалъ. Муса аварагасул вазир щив вукIарав? – Гьарун (сура «ТIагьа», аят 29). Къуръаналъул магIна щиб? – «ЦIале» абураб. Бищун кьучIаб хIадисазул тIехь щиб? – Бухари. Къуръан абураб...


ТIаифалда Аварагасул ﷺ дугIа

МухIаммад аварагасул ﷺ гIумруялъулъ ккарал бищунго захIматал хIалбихьиязул цояб букIана ТIаифалде гьабураб сапар. Гьесул лъади Хадижат ва имгIал АбутIалиб хун хадуб Маккаялда бусурбабазул ахIвал-хIал гIемерго хIалуцун букIана. Цинги Аллагьасул ﷻ Аварагас ﷺ ТIаифалде сапар бухьана, шагьаралъул...


Авараг ﷺ кинав вукIарав…

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...


Аварагасул ﷺ гIамал-хасият

ТавазугI-хIели абураб сипат буго чиясулъ ругел тIабигIатазул хирияб ва тIадегIанаб. Гьеб тIабигIаталъе баян гьабулаго хIакъикъиял, Аллагь ﷻ лъаялде рахарал гIалимзабаз хъвалеб буго, гьеб бугин: «Лагъасда жиндирго напсалъе щибго къадру-къимат, тIадегIанлъи, гьабулеб ишалъулъ цебетIей, вугеб...