Аслияб гьумералде

Зигардизе бакI бугищ?

Зигардизе бакI бугищ?

Зигардизе бакI бугищ?

Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго, вакъидал Авараг къватIив вахъанила. Абубакар дандчIвала гьесда ва гьикъула къватIиве вахъиналъе гIилла щиб букIарабилан абун. Абубакар-асхIабас абула дур нуралъул цIураб гьумер бихьизе бокьун вахъун вукIанин абун. ГIумар-асхIабги, вакъиялъул кутакалъ, вахъуна къватIиве. Гьевгун дандчIвайдал Аварагас абула дунгиха вакъун вугевилан абун.

 

Цинги гьел уна Абул Гьайсан ибн Тайигьани абурав ансаразул чиясухъе. Гьесул чIужуялъ абула гьев рокъов гьечIин абун. Гьедин рукIаго, гIемераб заман балалде, рукъалъул бетIергьан тIаде щола. Лъел цIезе ун вукIарав гьев, Авараг ﷺ вихьидал, лъел цIураб парччиги гIодоб лъун, аварагасда ﷺ къочула. Цинги ахикье рачуна ва чамасдакгун лъим кьола. Гьебги кванан, лъимги гьекъон Аварагас ﷺ абула, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъеда гьикъизе бугин рагIдукь чIараб бакIалъулги, гьуинаб чамасдакалъулги ва цIорораб лъелги хIакъалъулъилан абун.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: «Гьеб къоялъ хIисаб-суал гьабизе буго нужер нигIматалъулги», - ян (сура «Такасур», аят 8). Гьеб аяталда тIасан гIалимзабаз гIемераб тафсир гьабуна. ТIоцебе инсанасда гьикъизе бугила нигIмат хIалалаб яги хIарамаб нухалдалъунищ тIалаб гьабурабин абун. Гьелъие жаваб кьедал гьикъулила, гьелъухъ щукру гьабунищин, гьеб тIагIат гьабиялъе хIалтIизабунищин абун.

Имам Тирмизияс Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Къиямасеб къоялъ бищун цебе цIехезе буго нигIматалдасан», - ян.

ГIикримидасан бицана, асхIабзабаз гьикъанин: «Я Аллагьасул ﷻ расул, кинаб нигIматалъул дуца бицунеб бугеб», - илан. Аллагьас ﷻ Аварагасда ﷺ абула дуца гьезда абейин нужеца хьитал ретIун гьечIищ ва цIорораб лъим гьекъечIищ?» - ян. Гьелги ккола нигIматал.

Зайд ибн Асламица абуна, Аварагас ﷺ гьеб аяталъул хIакъалъулъ абунин: «Гьеб къоялъ нужедаса сурав босизе бугин нужер нигIматаздаса. Лъимги, рагIадги, макьуги ва хутIараб цогидабги кколин гьел нигIматаздасан», - ин..

Имам Мужагьидица абуна, дунялалъул рокъоб бугебщинаб лазат кколин нигIматлъун.

ГIабдуллагь ибну ГIаббасица абуна гьеб кколин сахлъи, гIинда рагIи ва беразда бихьи. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ къиямасеб къоялъ цIехезе бугила кинаб къагIидаялъ гьел нигIматал хIалтIизаруралин абун.

Гьанже хIисаб гьабе, Аварагги ﷺ асхIабзабиги кинал нигIматалгун рукIаралали ва нилъ кин ругелали. Нилъ ругеб заман буго нигIматал гьарзаяб. Гьединлъидал нилъеца гьел нигIматазухъ щукруги гьабизе ккола.

ГIалимзабаз хъвалеб буго гIемер зигарди кколин бугеб нигIмат нахъе босизабулеб жолъун. Кинаб хIал тIаде бачIун бугониги, нилъее къваригIараб жо ккола щукру гьаби. Щукру гьабичIони нигIмат нахъе босулеблъиялъул хIакъалъулъги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъеда лъазабун буго.

Ибну ГIаббасидасан бицараб хIадисалда буго: «КIиго нигIмат буго жиндалъун гIадамал гъафуллъулел: сахлъиги заманги», - ян.

Имам АхIмадица Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Къудратав БетIергьанас цIехола инсанасда: «Я Адамил лъимер, Дица дуе рекIине чуги вараниги кьун букIана, гьединго Дица дуе чIужуги кьуна ва хъизамалда цевехъанлъун гьавуна. Киб бугеб гьелъухъ баркала?» - ян.

 

Шамил МухIаммадов

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Нужее баяналъе

«БисмиЛлагьалъул» чан хIарп бугеб? – 19. «ХIа» ва «Мим» - аздаса байбихьулел сураби чан ругел? – Анкьго. Щай гьезие ХIавамим абурал цIарал кьурал? – ХIа-мим абун Аллагьас ﷻ гьел сураби байбихьун рукIиналъ. Щал гьел...


Аварагас ﷺ течIеб как

Тагьажуд ккола боголил какдаса хадуб рогьалил как ахIизегIан балеб суннатаб как. Гьеб цIакъ кIвар бугеб какги буго. Гьеб базе бихьизабун буго рогьалил как базегӀан. КигӀан заманалъ кьижаниги, ворчӀун хадуб ва рогьиналде бараб как ккола тагьажуд.   Нагагьлъун, сапаралъ вугев чияс маркӀачӀул...


Дагъистаниязде хитIаб

ХIурматиял диналъул вацал ва яцал, Дагъистаналда бараб чвахунцIадалъ гьабураб къварилъи нилъее ккола иргадулаб хIалбихьилъун.   ТIоцебесеб иргаялда, гIезегIан чи махIрумлъана мина-карталдаса ва магIишаталдаса. Гьайгьай, гьебги ккола тIаде тIамураб хIалбихьилъун. КIиабизе, тIабигIияб...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Свакан вукIуна...   Дун росасе ана цо жигарав чиясе. Ниж рукIана бищунго лъикIал рос-лъадилъун. Гьес рагIи кьун букIана цадахъ гIемераб заман базе, цадахъ сапар бухьине, тира-сверизе. Амма гьанже дир ракI буссунеб буго. Гьев кидаго свакан вукIуна. Сундулго интерес гьечIо гьесие. Дир цониги...


Сабру тIагIин буго балагь

Кинаб бугониги балагь бачIиндал, нилъеда ракIалде ккола гьабунщинаб гIадада хванин, дица щиб гьабилебин абун, сабру тIагIуна.   Гьеб буго мекъаб пикру, гьединаб лъугьа-бахъиналда сабру гьабун чIезе ккола. Сабру гьабиялъулъ буго инсанасул къуват, бусурбанчиясул иман. Балагь бачIиндал, гьелъ...