Аслияб гьумералде

Исламалъул тIогь

Исламалъул тIогь

Аллагьасул хIукмуялда нахърилъине тIадаб букIин нилъеда лъаниги, ракIалъ гьеб къабул гьабизе захIмалъула. Нилъ гьелъие мутIигIлъула цебе лъикIаб куцалъ ццидахинеги ццидахун, тIокIаб рес хутIичIеб мехалъ.

Гьединаб иш Аллагьасул къадаралда, Гьесул хIукмуялда нахъвилъин кколаро. Нилъее щайха гьеб ракIалъ къабул гьабизе захIмалъулеб бугеб? Щайин абуни, нилъер ракIал сах-саламатго гьечIого рукIиналъ. Балагь тIаде рещтIараб мехалъ гурони ТIадегIанав Аллагь ракIалде щоларел нилъер щиб бицинеб? НигIмат кьун рахIаталда тун ругел мехалъги нилъеца щукру гьабулеб гьечIони, нигIматалъе капурлъи, ай щукру гьабунгутIи ккола.

Тирмизиясги ХIакимицаги ибну ГIаббасидасан бицараб хIадисалда буго: «ЛавхIул махIфузалда Аллагьас тIоцебе хъвана: «Дун вуго Аллагь, Дун гурони щибниги жоги гьечIо лагълъи гьабизе тIадаб, МухIаммад авараг Дир илчи вуго. Дир хIукмуялъе разилъичIесдаги, Дица ритIарал балагьазда сабру гьабичIесдаги, Дир нигIматазе щукру гьабичIесдаги Дун гурев цогидав БетIергьанлъун ккве абе. Дир хIукмуялда ва балагьазда сабруги гьабурав, нигIматазухъ щукруги гьабурав Дица хъвазе вуго ритIухъал чагIазда гъорлъ ва Къиямасеб къоялъ гьевги вахъинавизе вуго ритIухъал гIадамалгун».

ТIадегIанав Аллагьас Давуд аварагасухъе вахIю рещ1тана: «Я Давуд, дуца сабру гьабе духъ бугеб жоялда, гьеб мехалъ дуе Дир кумек бачIина», - ян. Давуд аварагасухъе рещтIараб Забур тIехьалда буго: «Лъалищ дуда сиратIалъул кьодаса гIадамазул бищун гIедегIун щив ине вугевали? Гьенисан ине вуго Дир хIукмуялда разилъарав ва кидаго Дун рехсолев вукIарав чи».

Вагьбу бин Мунаббагьица абуна: «ТIадегIанав Аллагьас ГIузайр аварагасухъе вахIю рещтIуна: дуде балагь щведал дуца цIуне гьабе халкъалде зигардиялдаса. Дица дуе гьабулеб гIадин дуцаги Дие гьаре лъикIал гIамалал. Квешаб пиша гьабидал малаикзабазде зигардуларев гIадин, гьединго, мун Дие зигардуге халкъалда тIасан бачIараб балагь сабаблъун». ТIадегIанав Аллагьас Аюб авараг балагьалде ккезавураб мехалъ, рокъовеги ун, ретIел бахъун, гьес абуна: «Гьадин дун дунялалде вачIана ва гьединго нахъе инеги вуго», - ян.

Абу Гьурайратица абуна: «Исламалъул тIогьлъун ккола Аллагьасде кинабниги иш тIамун тей».

КагIбул АхIбарица абуна: «Балагь щварав чи гIадамазде зигардани, ай Аллагьасе гурев, гIибадаталда жаниб гьуинлъи батизе гьечIо, тавбу гьабизегIан».

Вагьбу бин Мунаббагьица абуна: «Цогидасухъ бугеб жоялда хIасад гьабун гьев пашманлъани, Аллагьасул къадаралда ццим бахъарав чилъун ккола».

ГIумар бин ГIабдулгIазизица гIемер гьабулаан гьадинаб дугIа: «Я Аллагь, Дуца дун рази гьаве Дур къадаралда, баракат лъезабе Дуца бихьизабураб къадаралда, хIатта дие бокьичIого букIине Дуца нахъ бахъараб жо хехго щвезе яги хехго бихьизабураб жо нахъбахъичIого букIине».

МухIаммад бин ХIанафияс абуна: «Рохел-аваданлъи ТIадегIанав Аллагьасул тадбиралда буго ва пашманлъи нилъер тадбиралда буго. Гьелъул магIна ккола дунялалъе гIоло кидаго пашманлъулел ругони, нилъеда гурони лъиданиги гIайиб гьечIин абураб жо. Нилъеца ракI пашманлъизе течIони, Аллагьас гьеб Жиндирго тадбиралде бачуна».

Маймун бин Магьраница абуна Аллагьасул къадаралда разилъуларев чиясе щибниги дару гьечIин абун. Цо нухалъ имам РуфагIиясда цIехола щиб бокьун бугебилан абун. Гьес абула дие бокьун бугин дие бокьичIого букIине. Жеги гьесда цIехола дуца щибха тIаса бищулебилан абун. Гьес абула, дие бокьун бугин дица щибниги бищичIого тезе.

Имам РуфагIияс кинабго жо Аллагьасул ихтияралда тана, гьелъ гьесие бокьичIо жинцаго щиб букIаниги бищизе. Аллагь лъарал чагIазда гьелъул магIна лъикI бичIчIула, нилъее гьеб захIмалъаниги. РакIал рацIцIад гьаруни, нилъедаги гьеб бичIчIула.

Жунайдица абуна: «Разилъи ккола ихтияр тей», - абун. ХIакъикъаталдаги балагьазде ккеялъе гIайибияллъун нилъго ккола. Щайин абуни, Аллагьас балагь нилъеда тIаде кепалъе биччаларо, нилъехъа ккараб мунагьалъухъ гурони. Нилъер гIакълуялда рекъон букIуна гьеб балагьлъун, амма хадуб нилъеда гьеб рахIматлъун батула. Гьелъин цо-цояз гIайибчIвалеб Аллагьасда балагьал сабаблъун, гьезул ракIал чороклъун рукIиналъ гьезда бихьулеб гьечIо жалго гIайибиял рукIин.

Аллагь бищун лъикI хIукму къотIулев ва гIадилав вуго. Гьедин бичIчIизе ва гьедин бихьизе Аллагьас нилъее тавпикъ кьеги. РабигIатул ГIадавиятида гьикъула Аллагьасул къадаралда инсан разиявлъун кида рикIкIуневилан абун. Гьелъ абула: «РахIаталда вугеб мехалъ вохун вукIунев гIадин, балагь щведалги вохун вукIунеб мехалда», - ян. Салафу ссалихIуназ жидерго ихтияр тун Аллагьасул ихтияр тIаса бищулеб букIана.

ШАМИЛ МУХIАММАДОВ

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


Аварагас ﷺ течIеб как

Тагьажуд ккола боголил какдаса хадуб рогьалил как ахIизегIан балеб суннатаб как. Гьеб цIакъ кIвар бугеб какги буго. Гьеб базе бихьизабун буго рогьалил как базегӀан. КигӀан заманалъ кьижаниги, ворчӀун хадуб ва рогьиналде бараб как ккола тагьажуд.   Нагагьлъун, сапаралъ вугев чияс маркӀачӀул...


Суал-жаваб

Гамида рекIун сапар гьабулев чиясул сапар киб байбихьулеб? Шагьар бугони ралъдал рагӀалда бугеб, ракьалдасан гьенире щвезегIан рекIун ине кколелги гьечIони ва гамидал ралъдал рагӀалде бачIинеги кIолеб бугони, сапаралъул байбилъун лъугьуна (гьес как къокъ гьабизе ва тIаде росун разе гIадал...


Аварагасул ﷺ асараздасан

Авараг ﷺ мисал босулев чи вукIиналъ, асхIабзабаз Аварагас ﷺ хIалтIизарулел рукIарал алаталцин рехсана. Ибну Асирица баян гьабуна стакан гьоркьохъеб кӀодолъиялъул букӀанин, я гьитӀинаб, я кӀудияб гуреб. Аварагасе ﷺ бокьулаан алатазда хасал цӀарал лъезе, стаканалда цӀарги лъуна «Раян» абун. Гьесул...


«Инсаналъ» кумек гьабулеб буго

Дагъистаналда ккараб тIабигIияб балагьалъул хIасилалда «Инсан» фондалъ гьабулеб кумек буго цIакъго кIвар бугеб. Гьанжеялдего гьез кумек хIажатазе бикьана 20 тонна къайи-цIаялъул ва кванил нигIматазул. Гьединаб кумекин абуни щвана 3000 хъизамалъе. Гьединго «Инсан» фондалъ, къварилъи ккаразе кумек...


ХIажатазе кумек гьабула

БетIергьанас ﷻ халкъ бижун буго цоцазе кумек гьабулеллъун, ай цоцада жидер гIумруялъул шартIал хурхараллъун. Гьединлъидалин паризаяб закагIаталде тIаде суннатаб садакъа кьейги лъикIаблъун бихьизабун бугеб исламалда жаниб. Дагъистаналда руго гIезегIан гурхIел-рахIмуялъул фондал.  Гьезул аслияб...