Аслияб гьумералде

Къимат кIудияб как

Къимат кIудияб как

Паризаял какал гурелги, муъминчиясе лъикIаб буго суннатал какал разеги. Суннатазда гьоркьоса хасго къиматаблъун ккола къаси сардилъ рахъун балеб тагьажудалъул как.

 

Тагьажудалъул какги ккола Аварагасул ﷺ суннат. Аварагас ﷺ гьеб гьоркьоса къотӀичIого балеб букӀана ва унтаниги толебги букIинчIо.

ГӀабдуллагь ибну Абу Къайсидасан бицараб хӀадисалда буго, ГӀайшатица абун бугин: «Нужеца къаси балеб как рехун тоге, хӀакълъунго, Аллагьасул Расулас ﷺ гьеб рехун течӀо, унтун яги свакан вукӀун ватаниги. Гьеб мехалъ гьес гӀодов чӀун балеб букӀана», - ян. (Абу Давуд, 1307)

Как ккола муъминчияс гьабулеб бищун лъикӀаб гӀибадат. Гьелъул къиматги букӀуна ракӀбацӀцӀадго гьабулеб бугони. Амма къаси гьабулеб гӀибадаталъулъ букIуна бищунго кIудияб ракӀбацӀцӀалъи ва дагьаб рияъ.

Абу Гьурайратидасан бицараб хӀадисалда буго Аллагьасул Расулас ﷺ абунин: «Рамазаналдаса хадуб кӀал кквезе бищун лъикӀаб ккола МухӀаррам моцӀ, паризаяб какалда хадуб бищунго лъикӀаб буго къаси рахъун балеб как». (Имам АхӀмад, 7534; Муслим, 1163; Абу Давуд, 2429; Тирмизи, 438; ибн ХӀиббан, 3636)

Тагьажуд ккола боголил какдаса хадуб, рогьалил как базе заман щвезегӀан гьоркьоб бугеб мехалда базе бегьулеб как.

Тагьажудалъул бищун дагьаб кӀиго ракагӀат буго, бищун цӀикӀкӀун - къадар чIезабун гьечIо. Гьеб гӀемер барабгIан лъикӀаб буго. Цо-цо гӀалимзабаз абула тагьажудалъул какил бищун дагьаб ракагӀат кӀиго, бищун цӀикӀкӀун анцӀила кӀиго, гьоркьохъеб анлъго ракагӀат бугиланги.

Суннатаб буго тагьажуд базе рахъинаризе агьлу-хъизан, гьезиеги ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ рахIмат щвезе.

Аллагьас ﷻ къуват кьеги нилъее гьеб какда тIадчIей гьабизе.

 

Шамил МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


ХIалалаб гьанал нигIматал

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана Дагъистаналъул Росдал магӀишаталъул ва кванил нигӀматазул министерствоялъул вакилзабазулгун данделъи. Гьениб бицана гIи-боцӀул къадар гӀемер гьабизе ккеялъул ва гьеб гӀезабиялъул рахъалъ цадахъаб хӀалтӀи гьабиялъул хIакъалъулъ, гьединго, базаразда хӀалалаб гьан...


Муфтиясухъ гьоболлъухъ

Дагъистан Республикаялъул муфтияталда, муфти, шайих АхӀмад-афандияс къабул гьабуна Пачалихъияб Думаялъул регионалияб политикаялъул ва бакӀалъулаб нухмалъиялъул комитеталъул делегация. Гьеб делегация республикаялде бачӀун букIана бакӀалъулаб нухмалъиялъул къанунал гӀумруялде рахъинариялъул...


Авараг ﷺ кинав вукIарав…

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...


Нужее баяналъе

Къуръан щиб моцIалъ рещтIараб? – Рамазан моцIалъ. Муса аварагасул вазир щив вукIарав? – Гьарун (сура «ТIагьа», аят 29). Къуръаналъул магIна щиб? – «ЦIале» абураб. Бищун кьучIаб хIадисазул тIехь щиб? – Бухари. Къуръан абураб...


Бакъ: гьудулищ, тушманищ?

Хъизамалъул, рукъалъул ургъалабазул цӀураб заманалда руччабазда кӀочон тола жидерго тIалаб-агъаз гьабизе. Нилъер берцинлъиги сахлъиги ккола ТӀадегӀанав Аллагьасул сайгъат ва гьел цӀунизеги ккола.   Нилъер гӀумруялда жаниб кӀудияб бакӀ ккола бакъул нуралъ. Гьелъ кумек гьабула черхалъе, лугбал...