Аслияб гьумералде

Иблисалъул загьруяб гулла

Иблисалъул загьруяб гулла

ХIурматиял вацалгун яцал, нилъеца гIумру гьабулеб буго иман загIиплъараб, къойидаса къойиде нилъерго лугбал мунагьаздаса цIунизе захIмалъулеб заманалда.

 

Хинаб гьава-бакъ байбихьарабго цо-цо бусурбаби, ратIлидехун бугеб исламалъул тIалабал цIуничIого, къватIире рахъуна жидерго черхалъул рахчизе кколел лугбал къватIирги лъун.

Гьединлъидал зама-заманалдаса имамзаби ва гIалимзаби чарагьечIого хIажаталлъун рукIуна чияр бераздаса черх бахчизе ккеялъул ва хIарамаб жоялде балагьиялдаса берал цIунизе ккеялъул хIакъалъулъ тIадкъаял, насихIатал гьаризе.

Жакъа, къо бахъанагIан захIмалъулеб буго берал мунагьаздаса цIунизе. Амма гьелъул магIна кколаро берал цIунизе захIмат букIиналъ, гьезие эркенлъиги кьун, гьукъараб жоялде балагьизе кколин абураб.

Аварагас ﷺ абуна: «Инсанасе берал цIунизе захIмалъанагIан, гьесие кири цIикIкIун щола», - ян.

Гьединлъидал инсанасе жиндирго черх хIарамалдаса цIунизе захIмалъанагIан гьесие дагьабги цIикIкIун кири щола. Гьаб заманалда инсанасе рес буго хIарамалдаса живго рикIкIад гьавиялдалъун дагьабги цIикIкIун кири щвезе.

Кевеш ккараб жо буго хIарамаб жоялъухъ балагьиялъул мунагь, гьитIинаб мунагьлъун инсанас рикIкIин. Амма гьитIинабщинаб жоялъул гIадат букIуна жиб гIемерлъулеб. Нилъеда лъала инсанас цо хъалияналдалъун байбихьула, хадуб гьеб пачкаялде, хадуб наркоманиялде сверулеблъи. Гьединго балагьиялъул мунагьалъул мисалги.

Гьеб гIицIго балагьи бугин абун нилъ гуккизе бегьуларо. Гьеб ккола кIудиял мунагьазде рачунеб жо. Гьелъул хIакъалъулъ нилъеда кьварун лъазабун буго ТIадегIанав Аллагьас ﷻ. Къуръаналда буго (магIна): «Дуца муъминзабазда абе, МyxIаммад ﷺ, хIaрамаб бакІалде ралагьиялдаса берал цІунеян, хІарамаб хІалтІизабиялдаса алатги (гІавратги) цІунеян. Гьедин хьвади гьезие лъикІаб буго ва гьел къабихІаб, хІарамаб жоялдаса цІунулебги буго», - ян. (Сура «Ан-Нур», аят 30)

Гьаб аяталда жаниб бер цІуни цебе рехсана гІаврат цІуниялдаса. Бер бугелъулха зинаялъул чапар ва къабихІаб иш жиндалъун байбихьулеб бакІ. Аллагь разилъаяв имам АхІмадица бицараб хІадисалда буго: «Цо бусурбанчи чІужугІаданалъул берцинлъиялъухъ балагьидал, цинги гьеб бер нахъе босун жив гІодове вуссараб мехалъ, гьесие Аллагьасе гІибадат гьабизе квербакъи ва гьуинлъи кьола», - абун.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьединабго амру гьабулеб буго руччабаздеги. ХIарамалде балагьиялъул мунагьалъ загьириял ва батIиниял захIматал унтаби ккезаризе бегьула.

Имам Гъазалияс Аварагасул ﷺ рагIаби рачана: «Дурго бербалагьи цIуне, эркенаб бербалагьиялъ рекIелъ шагьват бижизабула», - ян абурал.

ХIарамалде балагьи иблисалъул загьруяб гулла буго. Аллагьасе гIоло хIарамалъухъ балагьи тарав чиясул рекIелъ иманалъул гьуинлъи щулалъула.

Аварагас ﷺ абуна: «Лъабго тайпаялъул беразда жужахIалъул цIа бихьизе гьечIо: Аллагьасукьа ﷻ хIинкъун гIодулел берал; Аллагьасул ﷻ нух цIунун сордо борчIарал берал; хIарамалде балагьиялдаса гIодоре риччарал берал», - ян.

Берзул канлъи буго Аллагьас ﷻ кьураб кIудияб нигIмат, щукру гьабичIони тIаса босизеги рес бугеб.

Имам Гъазалияс абулеб буго: «Дуца берал кIиго гIиллаялдалъун цIунизе ккола: дуда бихьанщинаб жо гуро дуе пайдаяб, Аллагьас ﷻ берал рижун руго лъикIал гIамалазе: Къуръан цIализе, Аллагьасул махлукъаталъул пикру гьабизе, гIибадат гьабизе», - ян.

Къиямасеб къоялъ киналго берал гIодила, хIарамалдаса жалго цIунарал хутIизегIан.

Кин нилъеца нилъерго берал цIунизе кколел? Цогидал гIадамазул гIунгутIаби ралагьуге. Дурго гIунгутIабазул ургъел гьабе. ГIакъилав чи живго витIизавиялде машгъуллъула, цогидазде регIуларо.

 

Бихьиназде хитIаб

Хинал къоязда, гIадамал ралъдал рагIалде унеб мехалъ, хасго кIвар бугеб жо ккола гьукъараб жоялъухъ балагьиялдаса берал цIуни. Бихьиназе хIарамаб буго цогидал бихьиназул гIавратазухъ балагьизе (цIиналдасан накабазде щвезегIан), руччабазухъ балагьизе бегьизего бегьуларо.

 

Руччабазде хитIаб

ЦIуне нужерго черх цогидал бихьиназул бераздаса, ретIа-къай шаргIалда рекъон.

Нужго ритIухъ гьаруге нужеего яги росасе гIоло гьедин ретIел ретIунеб бугин абун. ШаргIалда рекъечIеб ретIелги ретIун нуж къватIире рахъин сабаблъун кколеб буго цигидалги мунагьалде.

Аллагьас кумек гьабеги хIарамалдаса цIунизе ва исламалъул нух кквезе. Амин!

 

Салман Насрудинов, Гъаякент районалъул имам

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Хиралъи тIадегIанав

МухIаммад авараг ﷺ ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ тIаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьев ﷺ вуго Къиямасеб къоялъ инсанияталъулго сайид. Киналго аварагзабаз Къиямасеб къоялъ, хIатта кIудиял аварагзабазцин гьесухъе айилан абула. Гьев вуго Къиямасеб къоялъ киназего шафагIат гьабулев...


«Ас-салам» – магIарул росабалъ

Гьал къоязда магIарул мацӀалда бахъулеб «Ас-салам» казияталъул редакциялъул хӀалтӀухъаби щвана МахIачхъалаялъул  ЦIияб Хушет  поселокалде. Редакциялъул хӀалтӀухъаби дандчӀвана поселокалъул имамгун ва жамагIатчагIазул цоцоялгун. Гьезулгун гьабураб чара-чӀвариялъулъ нижеца...


Авараг ﷺ кинав вукIарав…

Нилъеца гьаб дунялалда гьабуралъул ахираталде босулелдасан буго гьабураб гIамал. Гьелъ, МухIаммад аварагасул ﷺ умматалдаса нилъги гьарун ругелъул, щивас пикру гьабуни рекъараб буго Аварагасул ﷺ гIамалалда релълъараб чан гIамалдай дица гьабулебин абураб жо. ХIадисалда буго инсанасул жаназа нухда...


Бакъ: гьудулищ, тушманищ?

Хъизамалъул, рукъалъул ургъалабазул цӀураб заманалда руччабазда кӀочон тола жидерго тIалаб-агъаз гьабизе. Нилъер берцинлъиги сахлъиги ккола ТӀадегӀанав Аллагьасул сайгъат ва гьел цӀунизеги ккола.   Нилъер гӀумруялда жаниб кӀудияб бакӀ ккола бакъул нуралъ. Гьелъ кумек гьабула черхалъе, лугбал...


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...