Аслияб гьумералде

Ригьнал моцI

Ригьнал моцI

Шаввал ккола ригьин гьабиялъул моцI. Бичасул аварагас ﷺ ГIаишатги гьеб моцIалъ ячана.

Хириял диналъул вацал ва яцал, нилъеда бихьулеб буго хъизан гьабиялъулъ кинаб пайда бугебали дунялалдаги ахираталдаги. Аварагас ﷺ абун буго: «Нужеца нужерго васазе руччабиги раче, ясал рукъалдеги кье», - ян. Цоги хIадисалда буго: «Рос жиндирго чIужуялъухъ валагьидал, ТIадегIанав Аллагь ﷻ гьел кIиязухъго рахIматалъул балагьиялдалъун балагьула», - ян.

 

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ  нагIана кьун буго жидеца хъизан гьабиларилан абулел бихьиназе ва гьединго рукъалде инарилан абулел руччабазеги. Бакълъухъа КIудияс абулеб букIун буго, чирахъ баканиги канлъи букIунарила чIужу гьечIеб рокъобилан.

Хъизан гьабиялъулъин абуни руго диналда, дунялалда ва ахираталда хурхарал гIемерал пайдаби. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда рехсон гьечIо хъизан гьабурав гурони, цониги авараг. Хъизан гьабиялъул хиралъи жиндиего щвезе ва суннат ккуравлъунги вукIине гIоло ЯхIя аварагасги хъизан гьабун буго, амма аскIов гIагарлъун гьечIо, дозул шаригIаталда гьеб гIазаимаздаса букIун. Гьедин гьеб гIазимат кквеялдалъун гьев ТIадегIанав Аллагьас веццунги вуго.

МухIаммадияб шаригIаталдайин абуни, хъизан бугев чиясул хиралъи, гьечIесде дандеккун, рокъов гIодов чIарасде данде жигьадалъ вахъарасда релълъун буго. Гьединго хъизан бугев чиясул какил цо ракагIат хъизан гьечIесул 70 ракагIаталдаса хирияб бугинги абула. Хъизан гьаби ккола наслаби нахъе хутIиялъеги, зина-хатIаялдаса цIуниялъеги сабаблъун.

ГIиса аварагин абуни, ракьалде рещтIун хадуб гьесги хъизан гьабизе бугин ва гьесул лъималги рукIине ругин хъван буго тIахьазда.

Аварагас ﷺ абун буго: «Нужер квешал – хъизан гьабичIел руго, нужер хваразул гIодорегIаналги – хъизан гьечIого хварал руго», - ян.

Аллагьас ﷻ нилъ Жиндирго каламалдалъун гьесизарулел, кантIизарулел руго шаргIалда рекъон хъизан гьабиялде, щайгурелъул хъизан гьабиялъ нилъер иман-дин щула гьабула, шайтIан гIодобегIан гьабула, гьелъул заралалдаса, васвасаздаса цIунула, хIарамаб балагьиялдаса нилъер бералги, хIарамаб пиша-гIамалалдасаги нилъгоги цIунула. Гьединго Аварагас ﷺ нилъ ахIулел руго хъизан гьабиялде, гьелдасан ккола гьаб хIадисги: «Хъизан гьаби дир нух, суннат буго, дида цере рукIарал аварагзабазулги нух буго. Щив чи вугониги дир нухдасан вуссун, гьев чи дидасан кколаро (дир нух суннат ккуравлъун кколаро)», - ян.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Муфтиясухъ гьоболлъухъ

Дагъистан Республикаялъул муфтияталда, муфти, шайих АхӀмад-афандияс къабул гьабуна Пачалихъияб Думаялъул регионалияб политикаялъул ва бакӀалъулаб нухмалъиялъул комитеталъул делегация. Гьеб делегация республикаялде бачӀун букIана бакӀалъулаб нухмалъиялъул къанунал гӀумруялде рахъинариялъул...


Караматалъул мисал

Халкъалда гьоркьор цIакъго кIвар цIикIкIарал ишаздасан ккола карамат бихьи. ХIатта цо-цоял камуларо, хIакъикъияв устарасда цевеги чIун, мун устар ватани дида карамат бихьизабеян нагIадала ккун чIолел. Гьеб буго хIакъикъияб къагIидаялда караматалъул магIна бичIчIунгутIи.   РабигIадул...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкъра, ичIкIал   ГIанкъра ккола унго-унги гIажаибаб рухIчIаголъи, цадахъго хIинкъиги хIикмалъиги бижизабулеб. Хъанхърабазул классалде гъорлъе унеб букIаниги, гьелъул хасаб сипаталъ гьеб кин букIаниги батIа гьабула хъанхърабаздаса ва цогидалги гьелда релъарал...


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...


Халкъалъе рухса

Аллагьас ﷻ, Жиндирго рахIма-талдалъун, сапаралъ унел бусурбабазе ахIвал-хIал бигьа гьабуна. Гьединлъидал, сапаралъ унев чиясе изну кьола цо-цо бигьалъабаздаса пайда босизе. Гьел бигьалъабазда гъорлъ руго ункъо ракагIаталъул какал кIигоялде къокъ гьари, гьединго кIиго как цоцаде тIаде...