Аслияб гьумералде

ГIелмабазул хазина

ГIелмабазул хазина

Къуръан ккола дунял бижаралдаса хадуб лъугьарал мугIжизатазул бищун кIудияблъун.

 

Гьедин букIиналъе далиллъунги ккола гьелъул гIуцIи гIакълуялъ къабул гьабулеблъун ва жибги пикру гьабизелъун бихьизабураб букIин. Руго жеги кIуди-кIудиялги мугIжизатал, амма гьел рукIана заман бихьун, бакI бихьун лъугьарал ва нилъехъеги бицун гурони жал щвечIел.

Гьелъул пасахIалъи инсанасул гьунар хадуб гъезе кIолареб буго. Доб заманалда гIарабазул шагIирзаби рикIкIунаан цIар арал шигIраби гьарулел, жидер гьунаразде цогиял рахунарел. МухIаммад ﷺ авараглъунги витIун, Къуръан гьесде рещтIиндал, гьез байбихьана къец гьабизе, амма гьезда гьелде данде бачIунеб цогIаги байт гьабун бажаричIо. Гьелъул хIакъалъулъ рехсана Къуръаналда ва абуна: «Дуца абе гьезда, женалги инсалги данделъаниги Къуръаналда релълъараб ургъизе гьезда кIвеларо, цояз цогиязе кумек гьабуниги», - ян (Сура «Исраъ», 88 аят).

Гьелдаса хадуб ана 1400-ялдасаги цIикIкIун сон, амма тарихалда вахъинчIо цониги шагIир гьелъие мукIурлъичIев яги гьелъул пасахIалъиялде вахарав. Гьелъги бихьизабулеб буго Къуръан инсанас ургъараб гуреб, МухIаммад ﷺ аварагасде жиб рещтIараб, гьев Аллагьасул ﷻ расул вукIиналъе далиллъун бугеб, БетIергьанасул ﷻ калам бугеблъи. Гьебги гIунги тIокIаб хIужа буго Къуръан мугIжизатлъун рикIкIине. Бугониги, жеги аза-азар буго Гьелъулъ хIикмалъаби:

– Гьелда рицана хадуркун ккезе ругел гIемерал вакъигIатал. Жакъасеб къоялъги нилъеда лъугьунелги жал рихьулел.

– КигIан гьеб цIаланиги, гьелъулъ чIалгIен яги гъанцIизари гьечIо. Гьелъул гIаксалда, цIаланагIан бокьула, черхалъе лъикIаб хIалги лъугьуна.

– Гьелъулъ данде гьарун руго батIи-батIиял гIелмаби, доб заманалда я гIарабазда яги цогиязда лъалел, рагIун рукIинчIел. Гьелги нилъеда гьанже гIалимзабаз баян гьарулел рихьулел руго.

– Гьелъулъ рицунел руго аза-азар соназ цере лъугьарал вакъигIатал, гIумру гьабун рукIарал гIадамазул.

 

 

Нуруллагь ИсмагIилов

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Аллагь ﷻ рехсей

Аллагь ﷻ гIемер рехсеялда хурхун рачIарал цо-цо хIадисазул магIнаби.   Аллагьас ﷻ абулеб буго, лагъас Дун рехсани, Дица гьевги рехсезе вугин. Цояс гьикъана Аварагасда ﷺ, кидаго гьабизе лъикIаб гIамал бицейилан. Аварагас ﷺ абуна Аллагь ﷻ рехсолаго мацI бакъвазе биччангутIи бугилан...


Татар мацIалде буссинабуна

ДРялъул муфти, шайих АхӀмад-афандил «ЛъикӀал тIабигIатазул ах» абураб тӀехь буссинабуна татар мацIалде. Таржама гьабуна Апанаевская мажгиталъул имам, «Иман» басмаханаялъул директор, тарихиял гӀелмабазул кандидат Нияз-хӀазрат Сабировас. Татар мацӀалде буссинабураб тIехьалъул...


Эбел-инсул адаб – Аллагь разилъи

Нилъер диналъулъ эбел-инсул адаб гьабиялъ хасаб бакI ккола ва гьеб иманалда ва гIибадаталда хадубцун бачIунебги буго. Хирияб Къуръаналъги, МухIамад аварагасул ﷺ хIадисазги гьеб суал гIемер борхулеб буго.   Исламалда эбел-инсуца кколеб бакI ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго...


Бакъ: гьудулищ, тушманищ?

Хъизамалъул, рукъалъул ургъалабазул цӀураб заманалда руччабазда кӀочон тола жидерго тIалаб-агъаз гьабизе. Нилъер берцинлъиги сахлъиги ккола ТӀадегӀанав Аллагьасул сайгъат ва гьел цӀунизеги ккола.   Нилъер гӀумруялда жаниб кӀудияб бакӀ ккола бакъул нуралъ. Гьелъ кумек гьабула черхалъе, лугбал...


Нужее баяналъе

Къуръан щиб моцIалъ рещтIараб? – Рамазан моцIалъ. Муса аварагасул вазир щив вукIарав? – Гьарун (сура «ТIагьа», аят 29). Къуръаналъул магIна щиб? – «ЦIале» абураб. Бищун кьучIаб хIадисазул тIехь щиб? – Бухари. Къуръан абураб...