Аслияб гьумералде

Салул авлахъал гIурчинлъи

Салул авлахъал гIурчинлъи

ГIемерисел гIадамазда ракIалде ккола Къиямасеб къоялъул гIаламатазул квешал лъугьа-бахъинал гурони рукIунарин. Амма лъикIал гIаламаталги камуларо. Гьединаздасан ккола божилъиялда ва гьарзалъиялда рукIин.

Аварагасул заманалда Макка-Мадинаялда рукIарал бусурбаби кидаго тушбабигун рагъулел рукIунаан. Цо къоялъ аварагас бицана дагьал сонал индал ва Къиямасеб къо гIагарлъидал хIинкъигьечIолъи цIикIкIун гьарзалъизе бугилан.

Гьес абуна: «Къиямасеб къо щвеларо гIарабазул ракь цIидасан гIорал жанисан чваххулеб, гIурччинаб мегIер-гIалахалде сверун гурони. ГIиракъалдаса Маккаялде вахъарав нухлуласе нух къосин гурони напсалъе щибго хIинкъи гьечIеб заман тIаде бачIун гурони», - ян. (АхIмад).

Гьаб хIадисалдасан баянлъана кидаялиго гIарабазул салул чIобогояб авлахъ гIурччинаб авлахълъун букIараблъи. Геологазги чIезабуна «КIудияб цIер чIвараб» заманалда гьеб лъугьа-бахъин ккей. Гьанже ругел гIалимзабазги хIалбихьиял гьарун бицана Къиямасеб къо гIагарлъидалги северияб полюсалда бугеб цIер гIарабазул ракьаздехун багъариялъ гьавабакъ хисун, цIидасан цIадалгун гIазу бан ракь гIурччинлъиялде сверизе бугин.

Цебе рехсараб хIадисалда буго нухлулав божилъиялда вукIининги. Гьединаб божилъи асхIабзабазул заманалдаго халлъана. Бусурбабазул халипаталда гIадамаз эркенго, боцIи-малалда ва напсалда хIинкъи гьечIого гIарабазул ракьазде сапарал гьарулаан.

Гьеб лъугьа-бахъиналъул хIакъалъулъ аварагас 1400 соналъ цебе бицана нилъее. ГIадий абурав асхIабас бицун буго аварагас жинда гьикъанин: «Ле, ГIадий, дуда ХIират бихьанищ? (ГIиракъалда бугеб шагьар). Дица абуна бихьичIин, амма дие гьелъул хIакъалъулъ бицанин абун. Аварагас абуна: «Халатаб гIумру кьуни ХIираталдаса КагIбаялде тIавап гьабизе сапаралъ унеб загIират (вараниялда тIад лъолеб чадиралда рекIарай чIужугIадан) бихьила дуда. Аллагьасукьа гурони сундукьаго гьей хIинкъизеги гьечIо», - илан. (Бухари).

ЖАБИР МАЖИДОВ

2026-06-15 (МухIаррам 1448 с.) №12.


Сундуего дару

Садакъа ккола бищун лъикIал гIамалазул цояб. Гьеб кьеялдалъун инсан ТIадегIанав Аллагьасде гIагарлъула ва дунялалдаги ахираталдаги кири щола. Аварагас ﷺ абуна: «Бащдаб чамасдакIалдалъунгIаги цIуне цIаялдаса», - ян. ЧамасдакIалъул гьитIинабго кесекалъ чи жужахIалъул цIаялдаса хвасар...


ХIалалаб гьанал нигIматал

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана Дагъистаналъул Росдал магӀишаталъул ва кванил нигӀматазул министерствоялъул вакилзабазулгун данделъи. Гьениб бицана гIи-боцӀул къадар гӀемер гьабизе ккеялъул ва гьеб гӀезабиялъул рахъалъ цадахъаб хӀалтӀи гьабиялъул хIакъалъулъ, гьединго, базаразда хӀалалаб гьан...


Рогьалил суннат

Рогьалил как жамагIаталда бай ккола цIакъ хирияб гIибадат. Нилъеда лъала гьениб «Магьдина» цIалулеблъи. Гьелде кIвар кьечIогоги тола цо-цояз. КIиабилеб ракагIаталъул рукугIалдаса ворхидал, гьелъул тасбихI-дугIа цIалун хадуб «Магьдина»...


Аварагасул ﷺ гIамал-хасият

ТавазугI-хIели абураб сипат буго чиясулъ ругел тIабигIатазул хирияб ва тIадегIанаб. Гьеб тIабигIаталъе баян гьабулаго хIакъикъиял, Аллагь ﷻ лъаялде рахарал гIалимзабаз хъвалеб буго, гьеб бугин: «Лагъасда жиндирго напсалъе щибго къадру-къимат, тIадегIанлъи, гьабулеб ишалъулъ цебетIей, вугеб...


Нужее баяналъе

Къуръан щиб моцIалъ рещтIараб? – Рамазан моцIалъ. Муса аварагасул вазир щив вукIарав? – Гьарун (сура «ТIагьа», аят 29). Къуръаналъул магIна щиб? – «ЦIале» абураб. Бищун кьучIаб хIадисазул тIехь щиб? – Бухари. Къуръан абураб...