Аслияб гьумералде

Цадахъ щуябго как бай

Цадахъ щуябго как бай

Цадахъ щуябго как бай

Цо-цоязда ккола какил гIуж, масала, маркIачIул какил гIуж бащдаб сагIаталдаса лъугIулин. Гьеб гьедин гьечIо. Амма хирияб буго как гIужда базе. Гьединго цо-цояз къаси рокъоре щведал цадахъ щуябго как бецIун бала. Гьебги бегьулареб жо буго, гьедин гьабулев чиги мунагьалде ккола.

 

Гьалмагъас бицунеб рагIана, эбелалъ абунин рокъове щведал какал цадахъ разе бегьулин абун. Аслияб жо бугин какал толеб гьечIолъи. Гьедин бегьуларо ва гьебги буго дин лъангутIиялъул хIасил. ГIуждаса как кватIизабулев чиясе мунагь буго. Гьединлъидал нилъеца кIванагIан хIаракат бахъизе ккола как гIужил авалалда базе. Мисалалъе, рогьалил какил гIуж байбихьула рогьалил битIараб хъахIлъи баккидал. Гьелъул гIуж лъугIула бакъул гор баккизе байбихьарабго.

Къалъул какил гIуж байбихьула бакъ битIун зоб бакьулъеги щун, гьеб тIерхьудехун гьелъ гьетIизе байбихьидал. ГIужги лъугIула бахъун чIараб жоялъул къалъуда бакъ бащалъидал букIараб бищун къокъаб рагIад малъичIого, гьелда тIадеги, гьеб бахъун чIараб жоялда бащадаб къадаралъ рагIад халалъараб мехалъ.

Бакъанил какил гIуж байбихьула къалъул гIуж лъугIидал. Гьелъул гIуж лъугIула бакъул гор тIубанго тIерхьиндал. 

МаркIачIул какил гIуж байбихьула бакъул гор тIубанго тIерхьиндал. Гьелъул гIуж лъугIула бакъ тIерхьун хадуб, бакъ тIерхьунеб рахъалдаса бакъул багIараб кунчIи тIерхьарабго.

Боголил гIуж байбихьула бакътIерхьул рахъалда букIунеб бакъул багIараб кунчIи тIерхьарабго. Гьелъул гIуж лъугIула рогьалида, битIараб хъахIлъи баккун хадуб.

Базе тIадаб, амма бачIого хутIараб паризаяб как бецIизе тIадаб буго. Гьеб бокьун тараб батаниги, гIузруялдалъун тараб батаниги. Масала, кIочон тун, макьидаса гIуж инегIан ворчIичIого хутIун. Амма бокьун таралдаги гIузруялдалъун хутIаралдаги гьоркьоб батIалъи буго. Бокьун тараб как бецIизеги ккола, гьеб теялъул гьесие мунагьги букIуна. ГIузруялдалъун хутIараб как бецIизе тIалъула, амма гьелъул мунагь букIунаро. Телевизоралъухъги балагьун, къваригIел гьечIеб ишалдеги руссун как кIочон тани яги гьединаб жоялдеги руссун кватIараб гIужалъ гурого кьижичIого рогьалил как кватIани, гьеб гIузруялдалъун хутIараб кколаро, бокьун тараб ккола. Как тарав чиясе букIунеб мунагь гьесиеги букIуна.

Как базе карагьалъулел гIужал ккола рогьалил как баралдаса бакъги баккун анкьго натIалъул къадаралъ бакъ борхизегIанги, бакъанил как бан хадуб бакъ тIерхьинегIанги. БитIун зоб бакьулъе бакъ бахун хадуб бакътIерхьудехун дагьаб бакъ гьетIизегIанги. Гьал лъабалго гIужазулъ какал разе карагьатаб буго, хIарамаб карагьалъиялъ.

Гьел гIужазулъ разе бегьуларо заманалда, сабабалда хурхинаричIел мутIлакъал суннаталги, сабабал хадур ккарал какалги. Масала, сапар бухьиналъул, истихараталъул, хIеж бухьиналъул какал.

Гьел гIужаз разе карагьалъуларо рецIулел какал - паризаял рукIа, суннатал рукIа. Гьединго карагьалъуларо (разе бегьула) паризаял каказул суннатал ратибатал, разе бегьула сабабал цере ккарал суннатал какалги. Масала, какичуриялъул мажгиталъул тахIияталъул, бакъ-моцI кквеялъул, цIад гьариялъул какал.

Как базе тIалъула бихьинал, цIуял, балугъал, гIакъилал, бусурбанал, рацIцIадал гIадамазда. БалугълъичIев чиясда как базе тIалъуларо. Эбел-инсуда тIадаб буго анлъго сон барабго лъималазда как малъизе, гьеб баян абун амру гьабизе. АнцIго сон бараб мехалъ как балеб гьечIони, гьезда кьабизе. ГIантал чагIазда как базе тIалъуларо. Капурчиясда как базе тIалъуларо, ай гьесда как баян абизе ихтияр гьечIо. Ахираталда как теялъул гIазаб гьесиеги букIуна. Аслуялда вукIарав капурчи бусурбанлъани, гьес тарал какал рецIизе кколаро, муртадасда тIалъула. ХIайиз-нифасалда йигей чIужугIаданалъги как базе бегьуларо. Гьеб заманалда тараб как бецIизеги гьелда тIалъуларо. ХутIарал жал чIужугIаданалъ мухIканго лъазаризе ккела.

 

Шамил МухIаммадов

 

 

2026-04-15 (Зул къагIида 1447 с.) №8.


БакI теларо

Нилъер гIумруялъулъ рукIуна гIадатияллъун рихьулел, амма Аллагьасда цебе кIудияб кIвар бугел жал. Гьединал, кIочон тарал суннатазул цояб ккола как балеб мехалда мухъал ритIизари. ГIемерисез гьеб кIвар кьечIого тола, гьеб битIахъего нилъер какил даражаялда ва гIадамазда гьоркьоб бугеб цолъиялда...


Нужее баяналъе

«БисмиЛлагьалъул» чан хIарп бугеб? – 19. «ХIа» ва «Мим» - аздаса байбихьулел сураби чан ругел? – Анкьго. Щай гьезие ХIавамим абурал цIарал кьурал? – ХIа-мим абун Аллагьас ﷻ гьел сураби байбихьун рукIиналъ. Щал гьел...


Казбекалъулазги гьабуна кумек

Казбек районалъул жамагIаталъ, цо сордо-къоялда жаниб, бажарараб кумек гьабуна тIабигIияб балагьалъул квачIикье ккарал Хасавюрт районалъул гIадамазе.  Гьединаб кумек гьабизе ккеялъул бицун цеве вахъана районалъул имамзабазул советалъул председатель ва гьес киналго ахIана бажарарас бажарараб...


Балагьаздалъун хIалбихьи

ХIурматиял бусурбаби, гьаб гIагараб заманалда нилъер Дагъистаналъул бакI-бакIазде бачIана ракIалдаго букIинчIеб къварилъи. Гьелъие сабабалъунги ккана бараб чваххунцIад. Гьелъул хIасилалда Дагъистаналъул тахшагьар МахIачхъалаялда, Хасавюрт районалъул росабалъ ва цогидал бакIазда лъим рукъзабахъе...


Дин ккола насихIат

НасихIат босизе лъани, гIемерал пайдаби щола. ГIалимзабаз нилъее гIемераб хазинаги нахъе тана. ХIадисалда буго: «ГIалимзаби руго аварагзабазул ирсилал», - абун. Аварагзабаз жидедаса хадуб гIелму гурони щибго жо течIо, гьединго гIалимзабазги течIо гIелму гурони, хIатта гIумру кьуна...